سیاست جنایی ایران در قبال خودکشی و اکراه به خودکشی کودکان و نوجوانان

چکیده مقاله

یکی از موضوعات مورد بحث در قوانین کیفری، ایران مسئله خودکشی است اقدام به خودکشی توسط طفل یا نوجوان، نه تنها بنیان خانواده او را دچار فروپاشی می کند بلکه تاثیری منفی و عمیق بر جامعه نیز باقی می گذارد شناسایی عوامل موثر بر افزایش خودکشی در میان اطفال امری ضروری بوده و پیشگیری از این پدیده اجتماعی اهمیت قابل توجهی دارد اما سوال اساسی این است که آیا شخصی که اقدام به خودکشی می کند یا دیگری را به این کار وادار می سازد قابل مجازات است؟ اصلا چنین اقدامی جرم تلقی می شود؟ براساس قواعد حقوق جزای ایران جرم به معنای فعل یا ترک فعلی است که قانون برای آن مجازاتی تعیین کرده باشد با این وجود، خودکشی به صراحت در قانون ایران جرم انگاری نشده است حال وقتی که خودکشی در قوانین کیفری ایران جرم انگاری نشده است کاملا مشخص است که نه تنها میزان خودکشی کم نمی شود بلکه فرد بدون اینکه ترسی داشته باشد دست به خودکشی می زند چرا که می داند حتی اگر زنده بماند او را مجازات نمی کنند، همچنین قانون کیفری ایران بیان می کند که اگر پدری فرزندش را به قتل برساند حکم قصاص بر او اعمال نمی شود، حال اگر همان پدر فردی را مجبور کند که فرزند او را به قتل برساند، واکنش قانونگذار به این رفتار چگونه خواهد بود؟ آیا چنین فردی نباید مجازات شود؟ علاوه بر این سازندگان بازی هایی نظیر نهنگ آبی، که با محتوای خود منجر به خودکشی اطفال و نوجوانان می شوند نباید مسئولیت اعمالشان را بپذیرند و مجازات شوند؟ اگر پاسخ منفی باشد باید نتیجه گرفت که این افراد آزادانه می توانند بدون اخذ عبرت از اعمال خود در جامعه حضور داشته باشند؛ موضوعی که ممکن است آنها را به تکرار جرم ترغیب کند از این رو ایجاد ضمانت های اجرایی مناسب در برابر چنین رفتارهایی امری ضروری به نظر می رسد این پژوهش در صدد است ضمن پاسخگویی به پرسش های مطرح شده چالش ها و دیدگاه های فقهی مرتبط را بررسی کند همچنین با تحلیل نقاط ضعف قانونی موجود راهکارهایی برای حل این مسائل ارائه شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مصطفی کافی

استاد دانشگاه، قاضی دادگستری دکتری حقوق جزا و جرم شناسی

علیرضا دهقان پور

دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی

کافی، مصطفی و دهقان پور، علیرضا،1404،سیاست جنایی ایران در قبال خودکشی و اکراه به خودکشی کودکان و نوجوانان،نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی، حقوق و فرهنگ عامه31 شهریور 1404 · تهران