مفهوم شناسی کذب و حکم تکلیفی آن از منظر فقه فریقین

چکیده مقاله

دروغ به عنوان یکی از مهمترین رذایل اخلاقی جایگاهی برجسته در مباحث فقهی و اخلاق اسلامی دارد و همواره مورد توجه فقهای شیعه و اهل سنت بوده است این پژوهش با هدف تبیین مفهوم دروغ و بررسی حکم تکلیفی آن در فقه اسلامی انجام شده و می کوشد مبانی و ادله ی حرمت کذب را به صورت منسجم تحلیل نماید روش تحقیق در این مقاله، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است بدینگونه که ابتدا مفهوم دروغ از منظر لغوی و اصطلاحی بررسی شده و سپس حکم فقهی آن با استناد به ادله ی اربعه شامل کتاب، سنت، اجماع و عقل، مورد واکاوی قرار گرفته است نتایج پژوهش نشان می دهد که حرمت دروغ، مستند به نصوص صریح قرآنی، روایات معتبر و حکم عقل به قبح ذاتی کذب بوده و مورد اتفاق غالب فقهای اسلامی است همچنین بررسی دیدگاه ها بیانگر آن است که موارد استثنایی مطرح شده در فقه ناظر به تزاحم احکام و ترجیح مصلحت اهم بر مهم است و به اصل حرمت و قبح دروغ خدشه ای وارد نمی کند این تحقیق با تبیین دقیق مبانی فقهی حرمت کذب، زمینه ی فهم صحیح تر احکام شرعی و تقویت فرهنگ صداقت در جامعه اسلامی را فراهم می آورد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی میرزایی

سطح ۴ دکتری فقه و اصول حوزه علمیه قم

میرزایی، علی،1404،مفهوم شناسی کذب و حکم تکلیفی آن از منظر فقه فریقین،دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق16 اسفند 1404 · تهران