جرایم ارتکابی در فضای مجازی و اصول ناظر بر تعیین پاسخ ها در نظام های حقوقی ایران و ایالات متحده

چکیده مقاله

در دهه های اخیر گسترش فضای مجازی سبب پیدایش شکل های نوینی از بزهکاری شده است که پاسخ دهی کیفری به آنها مستلزم بازنگری در اصول سنتی حقوق جزا می باشد این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی اصول حاکم بر تعیین واکنش کیفری نسبت به جرایم ارتکابی در فضای مجازی در نظام های حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا انجام شده است روش پژوهش، تحلیلی و تطبیقی با رویکرد هنجاری است فرضیه اصلی این است که نظام حقوقی ایالات متحده بیشتر بر پایه اصل بازدارندگی و حفظ امنیت ملی در تعیین پاسخ های کیفری به جرایم سایبری عمل می کند؛ در حالی که نظام حقوقی ایران بیشتر بر اصل تقصیر شخصی، رعایت موازین اخلاقی و پاسداشت نظم عمومی استوار است بررسی قوانین و اسناد حقوقی نشان می دهد در ایالات متحده مقررات مربوط به جرایم رایانه ای ساختاری بازدارنده، سختگیرانه و امنیت محور دارد؛ اما در ایران قانون جرایم رایانه ای مصوب سال ۱۳۸۸ و آیین نامه های مرتبط ضمن تاکید بر حریم خصوصی و ارزش های اسلامی، به شیوه ای مبتنی بر تقصیر فردی و عدالت کیفری رفتار می کند نتایج پژوهش نشان می دهد که هر دو نظام حقوقی به سوی به کارگیری الگوهای نوین عدالت ترمیمی و پیشگیری فناورانه از جرم در حرکت هستند، هر چند این سیاست ها در ایران هنوز بیشتر در مرحله تدوین و سیاست گذاری باقی مانده اند در نهایت یافته ها بیانگر آن است که برای مقابله ی موثر با جرایم فضای مجازی باید میان سه اصل «بازدارندگی کیفری»، «عدالت ترمیمی» و «تضمین امنیت سایبری ملی» تعادل برقرار شود این ترکیب می تواند مبنای طراحی سیاست جنایی کارآمد و متناسب با تحولات فضای دیجیتال در هر دو کشور باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

کیمیا صابونچی

کارشناسی ارشد رشته حقوق کیفری و جرم شناسی واحد تهران شمال دانشگاه آزاد اسلامی ایران

کیمیا صابونچی

کارشناسی ارشد رشته حقوق کیفری و جرم شناسی واحد تهران شمال دانشگاه آزاد اسلامی ایران

نغمه فرهود

استادیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

نغمه فرهود

استادیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

�ابونچی، کیمیا و فرهود، نغمه،1405،جرایم ارتکابی در فضای مجازی و اصول ناظر بر تعیین پاسخ ها در نظام های حقوقی ایران و ایالات متحده،دوازدهمین کنفرانس بین المللی فق ، حقوق، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین المللی فق ، حقوق، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴20 خرداد 1405 · مشهد