بررسی و نقش معماری اسلامی در مدیریت شهری

چکیده مقاله

شهر به عنوان پدیده های اجتماعی و زنده توجه ویژه ای را در دین مبین اسلام به خود اختصاص داده است شهر و شهرنشینی، امروزه از مهمترین موضوعات اجتماعی است که می تواند عناصر فرهنگی و کلیه فرایندهای ناشی از تاثیر انسان و محیط پیرامون او را دستخوش تغییر و تحول قرار دهد اسلام از سرآغاز تاریخ تاکنون، برای انسان، اصول و برنامه و شیوه ای از زندگی را تدوین کرده که بتواند در صورت انتخاب راه حقیقت، در جهت تکامل و توسعه حرکت کند شهر قلمرو فرهنگ اسلامی به دلیل متاثر شدن از اصول و ارزش های برآمده از دین اسلام، از مشخصه هایی برخوردار شده که آن را از دیگر حوزه های فرهنگی متمایز می سازد شهر اسلامی مفهومی برای معرفی شهرهایی متاثر از فرهنگ و آموزه های دینی و ارزش های اسلامی است برای شناخت آثار کالبدی، فضایی، اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی دین اسلام بر شهرها و تبیین الگویی برای تمایز این شهرها از سایر شهرهای جهان، بررسی ها و تحقیقات متعددی انجام و تحلیل های گوناگونی ارائه شده است مقاله حاضر بر آن است تا ویژگی ها و مولفه های شهر اسلامی که متاثر از فرهنگ و آموزه های دینی است مورد بررسی قرار گیرد، اصول حاکم بر تبلور عناصر کالبدی و نمادین شهرهای اسلامی مورد بررسی قرار دهد در این بررسی با تبیین جایگاه فرهنگ اسلامی و نیز معماری اسلامی به عنوان یک هنر در عالم هستی، مشخص می شود که معماری همچون مخلوقات هستی جایگاهی برای بروز حقیقت است که به دست انسان از عالم غیب در عالم حس بیان شده است ازاین رو، معماری بازنمود همان حقیقت واحدی است که در کتاب قرآن در قالب الفاظ از جانب پروردگار آورده شده است از آنجاکه زبان در بیان قرآنی و همچنین معماری با آراستگی همراه است، می توان برای آنها نظامی ادبی قائل شد جنبه ها و عناصر ادبی این نظام در قرآن، ساده و روان و قابل تشخیص است و می توان از خصوصیات این عناصر در معماری از طریق تناظر میان مفاهیم کلیدی مشترک در ادبیات معماری و قرآن بهره برد و کیفیت حقیقت مانندی آن را ارتقا بخشید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

حمید صابری

بهنام باقری

سمیه برومند حاج آقا

فارغ التحصیل کارشناسی رشته آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس فاطمه الزهرا تبریز

بهنام باقری

حمید صابری

زهرا بیک محمدی

فارغ التحصیل کارشناسی رشته آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس فاطمه الزهرا تبریز

رقیه طالبی

فارغ التحصیل کارشناسی رشته آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس فاطمه الزهرا تبریز

فائزه جوادی

فارغ التحصیل کارشناسی رشته امور تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس فاطمه الزهرا تبریز

رقیه والیتی

دکترای جامعه شناسی، مدرس دانشگاه پردیس فاطمه الزهرا

�ابری، حمید و باقری، بهنام،1403،بررسی و نقش معماری اسلامی در مدیریت شهری،یازدهمین کنفرانس بین المللی مطالعات بین رشته ای در مدیریت و مهندسی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات یازدهمین کنفرانس بین المللی مطالعات بین رشته ای در مدیریت و مهندسی30 آذر 1403 · تهران