جایگاه و نقش هوش مصنوعی در قراردادهای مدنی و تجاری در تطبیق با قوانین اتحادیه اروپا

چکیده مقاله

هوش مصنوعی AI به عنوان یکی از نوآوری های بنیادین عصر حاضر، تحولات گسترده ای در عرصه حقوق قراردادها به ویژه در حوزه مدنی و تجاری ایجاد کرده است این فناوری در سه مرحله اصلی فرایند قراردادی یعنی تنظیم و مذاکره، اجرای قرارداد و حل وفصل اختلافات می تواند نقش آفرینی کند از یک سو، توانایی تحلیل داده ها و تنظیم پیش نویس قراردادها، انعقاد و اجرای قراردادهای هوشمند و ارائه راهکارهای سازشی از مهم ترین کاربردهای آن محسوب می شود؛ از سوی دیگر، مسائل حقوقی پیچیده ای همچون اعتبار قصد و رضا، تعیین مسئولیت ناشی از خطاهای هوش مصنوعی، شفافیت تصمیم گیری و حمایت از مصرف کننده را برمی انگیزد پیشرفت مداوم فناوری هوش مصنوعی می تواند فرصت های گسترده ای را برای جامعه و اقتصاد فراهم آورد، اما در عین حال، خطرات مهمی را هم برای عرضه کنندگان این فناوری و هم برای استفاده کنندگان آن ایجاد می کند ویژگی هایی مانند پیچیدگی، ابهام پذیری، خودمختاری، غیرقابل پیش بینی بودن، بازبودن، داده محوری و آسیب پذیری باعث می شود شناسایی مسئولیت حقوقی و اجرای قوانین با دشواری مواجه شود این چالش ها در بازارهای حساس و پرریسکی همچون بازارهای مالی به مراتب اهمیت بیشتری دارند، زیرا هرگونه نقص در عملکرد سیستم های هوش مصنوعی می تواند هم به حقوق افراد و هم به ثبات کلی بازار آسیب جدی بزند در این زمینه، اتحادیه اروپا به عنوان پیشگام در تنظیم گری، با تصویب مقررات نوینی همچون قانون هوش مصنوعی AI Act ۲۰۲۴ ، مقررات حفاظت از داده ها و پیشنهاد دستورالعمل مسئولیت مدنی در حوزه هوش مصنوعی، چارچوبی ریسک محور برای استفاده از این فناوری ترسیم نموده است این چارچوب ضمن تقسیم بندی سامانه های هوش مصنوعی بر اساس سطح ریسک و تاکید بر شفافیت، نظارت انسانی و قابلیت پاسخگویی، مانع از آن می شود که هوش مصنوعی جایگزین اراده انسانی یا واجد شخصیت حقوقی مستقل گردد نتیجه آن که نقش هوش مصنوعی در قراردادهای مدنی و تجاری در نظام حقوقی اتحادیه اروپا، عمدتا نقشی ابزاری و تسهیل کننده است که می تواند سرعت و کارآمدی را ارتقا بخشد، اما اعتبار و الزام آوری قرارداد همچان بر پایه اراده و مسئولیت انسان ها استوار باقی مانده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

نظمی ساحل

دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران

�احل، نظمی،1404،جایگاه و نقش هوش مصنوعی در قراردادهای مدنی و تجاری در تطبیق با قوانین اتحادیه اروپا،پانزدهمین کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پانزدهمین کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق30 مهر 1404 · تهران