بررسی رژیم حقوقی تنگه هرمز و تاثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

چکیده مقاله

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم ترین گذرگاه های راهبردی جهان، نقشی اساسی در انتقال انرژی و تجارت بین المللی ایفا می کند این تنگه که خلیج فارس را به دریای عمان و اقیانوس هند متصل می سازد، محل عبور بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز جهان است و از این رو اهمیت ژئوپلیتیکی و حقوقی ویژه ای دارد بررسی رژیم حقوقی حاکم بر تنگه هرمز، به ویژه در چارچوب حقوق بین الملل دریاها و کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها، نشان می دهد که اصل «عبور ترانزیتی» به عنوان قاعده حاکم بر تنگه های مورد استفاده برای کشتیرانی بین المللی مطرح است با این حال، ویژگی های جغرافیایی، سیاسی و امنیتی منطقه موجب شده است که نحوه اعمال این قواعد با ملاحظات خاصی همراه باشد ایران به عنوان یکی از کشورهای ساحلی تنگه هرمز، همواره تلاش کرده است میان رعایت قواعد حقوق بین الملل و حفظ منافع و امنیت ملی خود تعادل برقرار کند از یک سو، تضمین آزادی کشتیرانی برای تجارت جهانی اهمیت دارد و از سوی دیگر، تهدیدهای امنیتی، حضور قدرت های فرامنطقه ای و تنش های سیاسی در منطقه می تواند امنیت ملی ایران را تحت تاثیر قرار دهد در این چارچوب، بررسی رژیم حقوقی تنگه هرمز و تحلیل جایگاه ایران در مدیریت و کنترل این گذرگاه راهبردی، می تواند درک بهتری از چالش ها و فرصت های حقوقی و امنیتی پیش روی کشور ارائه دهد این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع حقوقی و اسناد بین المللی، به بررسی قواعد حقوقی حاکم بر تنگه هرمز و پیامدهای آن برای امنیت ملی ایران می پردازد و نشان می دهد که نحوه تفسیر و اجرای این قواعد می تواند تاثیر قابل توجهی بر معادلات امنیتی و سیاسی منطقه داشته باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سعید نظری نژاد

کارشناسی ارشد علوم سیاسی

نظری نژاد، سعید،1404،بررسی رژیم حقوقی تنگه هرمز و تاثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران،ششمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی ارزش های تمدنی ایرانی اسلامی18 بهمن 1404 · همدان