مسئولیت مدنی ناشی از عملکرد هوش مصنوعی در حقوق ایران و اتحادیه اروپا و چالش های آن

چکیده مقاله

موضوع مسئولیت مدنی ناشی از عملکرد هوش مصنوعی در سال های اخیر به عنوان یکی از دغدغه های مهم حقوقی در نظام های حقوقی مختلف از جمله ایران و اتحادیه اروپا مطرح شده است گسترش بهره گیری از سامانه های هوشمند در حوزه هایی مانند سلامت، حمل ونقل، خدمات مالی و تصمیم گیری اداری سبب شده است تا پرسش های جدی درباره انتساب خطا، تعیین زیان دیده، مسئولیت تولیدکننده، ارائه دهنده خدمات و کاربر مطرح شود این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد تطبیقی میان حقوق ایران و مقررات و اسناد اتحادیه اروپا انجام شده و هدف آن تبیین مبانی مسئولیت مدنی در مواجهه با تصمیمات خودکار و رفتارهای پیش بینی ناپذیر سامانه های هوش مصنوعی و بررسی چالش های پیش روی نظام های حقوقی برای تضمین جبران خسارت است یافته ها نشان می دهد که در حقوق ایران، به دلیل سنت مبتنی بر تقصیر و ضرورت انتساب فعل زیان بار به شخص حقیقی یا حقوقی، تعیین مسئولیت در موارد خودمختاری کامل یا نسبی هوش مصنوعی با ابهام مواجه است در مقابل، اتحادیه اروپا با گرایش به مسئولیت عینی و برقراری نظام های جدید مانند «قانون هوش مصنوعی» و اصلاحات در حوزه مسئولیت تولیدکننده، رویکردی ساختارمندتر و آینده نگر اتخاذ کرده است با این حال، هر دو نظام با چالش هایی همچون ابهام در مفهوم خطای الگوریتمی، لزوم شفافیت، امکان انتساب فعل به سامانه غیرانسانی، و تعیین حدود وظایف سازندگان و کاربران مواجه اند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

رضا قلیان

کارشناس ارشدحقوق،گرایش حقوق خصوصی،دانشگاه آزاداسلامی خوراسگان

قلیان، رضا،1404،مسئولیت مدنی ناشی از عملکرد هوش مصنوعی در حقوق ایران و اتحادیه اروپا و چالش های آن،ششمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی ارزش های تمدنی ایرانی اسلامی18 بهمن 1404 · همدان