آسیب شناسی مداخلات مدیریتی مدارس در حل تعارضات والد-فرزند با رویکرد مشاوره سیستمی

چکیده مقاله

تعارضات والد فرزند بخش طبیعی و گاه سازنده تحول خانواده است، اما زمانی که این تعارضات مزمن، شدید یا مخرب شوند، نهادهای بیرونی از جمله مدرسه ناگزیر به ورود می شوند مدارس به دلیل تماس مستمر با نوجوانان و مشاهده نشانه های رفتاری و هیجانی آنها، در خط مقدم شناسایی و گاه «مدیریت» این تعارضات قرار دارند با این حال، مطالعات میدانی و تجارب بالینی نشان می دهد که مداخلات رایج مدیریتی مدارس – از احضار والدین و برگزاری جلسات انضباطی گرفته تا توصیه های نصیحت آمیز، ارجاع به مشاور مدرسه با رویکرد فردی، و حتی اقدامات قهرآمیز مانند تعلیق دانش آموز – نه تنها اغلب بی اثرند، بلکه در موارد قابل توجهی به تشدید تعارض، سرخوردگی خانواده و بیگانگی بیشتر نوجوان از مدرسه منجر می شوند ریشه این آسیب ها در نگاه «خطی علی» و «فردی رفتاری» به تعارضات والد فرزند نهفته است؛ دیدگاهی که تعارض را ناشی از «ویژگی های بد» نوجوان یا «ناتوانی» والدین می داند و راه حل را در اصلاح «فرد خطاکار» جستجو می کند در مقابل، رویکرد مشاوره سیستمی به ویژه مدل های بوئن، مینوچین و حل مسئله راه حل محور تعارض را محصول الگوهای تعاملی معیوب در کل نظام خانواده می داند و بر مداخله در «رابطه»، نه صرفا در «فرد» تاکید دارد این مقاله با آسیب شناسی دقیق مداخلات سنتی مدارس در هفت حوزه فردانگاری، قضاوت گری، تقویت ائتلاف ها، نادیده گرفتن بافت، موقتی بودن، عدم بی طرفی و غفلت از هیجانات معلم ، نشان می دهد که چرا این مداخلات نه تنها شکست می خورند، بلکه گاه آسیب می رسانند در مقابل، چارچوب جایگزین مشاوره سیستمی در قالب یک مدل هشت مرحله ای شامل همدلی با کل نظام، شناسایی الگوهای تکراری، اجتناب از ائتلاف، بازتعریف مشکل به زبان روابط، مداخله در مرزها و سلسله مراتب، و پیگیری نظام مند ارائه می شود مقاله با ارائه چهار مطالعه موردی از مدارس ایران با تغییر نام و هویت و توصیه های سیاستی برای آموزش مدیران و مشاوران مدارس به پایان می رسد نتیجه آنکه تحول در مداخلات مدارس برای حل تعارضات والد فرزند، مستلزم تحول پارادایمی از «مدیریت رفتاری» به «مشاوره سیستمی» و از «نگاه خطا» به «نگاه الگو» است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

خبات روحی

کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، شاغل در آموزش و پرورش

هیلدا حسنی

کارشناس ارشد روانشناسی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلام شهر تهران

هیلدا حسنی

کارشناس ارشد روانشناسی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلام شهر تهران

عباس احمدی

کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، شاغل در آموزش و پرورش

میترا زین العابدینی

کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران

میترا زین العابدینی

کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران

علی علی زاده

کارشناسی آموزش علوم تجربی، شاغل در آموزش و پرورش

لیلا کوچکیان تبار

کارشناسی آمار ریاضی، شاغل در آموزش و پرورش

�سنی، هیلدا و زین العابدینی، میترا،1405،آسیب شناسی مداخلات مدیریتی مدارس در حل تعارضات والد-فرزند با رویکرد مشاوره سیستمی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر