اهمیت طرح مسئله در تدریس ریاضی با هدف ایجاد یادگیری مفهومی در دانش آموزان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی اهمیت طرح مسئله به عنوان یک راهبرد فعال تدریس در ریاضیات و تاثیر آن بر ایجاد یادگیری مفهومی در دانش آموزان مقطع متوسطه اول انجام شد یکی از چالش های اساسی نظام آموزشی ایران، غلبه رویکردهای حفظی و الگوریتم محور در تدریس ریاضیات است که منجر به یادگیری سطحی، فراموشی سریع و ناتوانی دانش آموزان در حل مسائل غیرمعمول و کاربردی می شود در مقابل، رویکرد «طرح مسئله» که در آن دانش آموزان خود خالق مسئله هستند نه صرفا حل کننده مسائل از پیش تعیین شده ، می تواند درک عمیق و مفهومی از مفاهیم ریاضی را تسهیل کند در این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل، ۶۰ نفر از دانش آموزان پسر پایه هشتم در یکی از مدارس شهر اصفهان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش ۳۰ نفر و کنترل ۳۰ نفر گمارده شدند گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه، آموزش ریاضی را با تاکید بر راهبرد «طرح مسئله» طراحی مسئله توسط دانش آموزان بر اساس یک موقعیت واقعی، تصویر یا مفهوم داده شده دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل آموزش معمول و مسئله محور سنتی حل مسائل از پیش تعیین شده در کتاب را دریافت کردند ابزارهای پژوهش شامل آزمون محقق ساخته یادگیری مفهومی با تاکید بر درک مفاهیم، ارتباط بین مفاهیم و کاربرد در موقعیت های جدید و پرسشنامه نگرش به ریاضیات بود یافته های پژوهش نشان داد که گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، نمرات یادگیری مفهومی به طور معناداری بالاتری کسب کردند همچنین در مولفه های «درک عمیق مفاهیم»، «تشخیص ارتباط بین مفاهیم» و «کاربرد مفاهیم در موقعیت های جدید» تفاوت معناداری بین دو گروه وجود داشت در مقابل، تفاوت معناداری بین دو گروه در «سرعت حل مسئله» که در روش سنتی بالاتر بود مشاهده شد که نشان می دهد روش طرح مسئله در ابتدا زمان برتر است اما یادگیری را پایدارتر می کند نتایج تحلیل کیفی مسائل طراحی شده توسط دانش آموزان نشان داد که آن ها در جلسات اولیه مسائل ساده و تکراری طراحی می کردند، اما به تدریج مسائل خلاقانه، چندمرحله ای و مرتبط با زندگی واقعی طراحی کردند که نشان دهنده تعمیق درک مفهومی آن ها بود در مجموع، یافته ها نشان می دهد که طرح مسئله به عنوان یک راهبرد فعال و خلاقانه، می تواند جایگزین موثری برای روش های سنتی حل مسئله باشد و به دانش آموزان کمک کند تا ریاضیات را به عنوان یک علم زنده، مرتبط با زندگی و قابل درک تجربه کنند بر اساس یافته ها، پیشنهادهای عملی برای معلمان ریاضی، مولفان کتب درسی و برنامه ریزان درسی ارائه گردیده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا عظیمی

کاردانی آموزش ریاضی فارغ التحصیل دانشگاه تربیت معلم بروجرد دبیر ریاضی آموزش و پرورش شهر تهران، استان تهران، ایران

�ظیمی، زهرا،1404،اهمیت طرح مسئله در تدریس ریاضی با هدف ایجاد یادگیری مفهومی در دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه