چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل جایگاه فقهی و کیفری هوش مصنوعی در تحقق مسئولیت کیفری و بررسی چالش های انتساب تقصیر و ضمان جنایی انجام شد مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که آیا می توان در چارچوب فقه امامیه و حقوق کیفری ایران، برای هوش مصنوعی مسئولیت کیفری مستقل قائل شد یا خیر، و در صورت نفی این امر، مسئولیت کیفری و ضمان جنایی ناشی از رفتارهای زیان بار این سامانه ها چگونه قابل تبیین است؟ هدف پژوهش، تبیین جایگاه فقهی و کیفری هوش مصنوعی در تحقق مسئولیت کیفری و شناسایی چالش های نظری و عملی انتساب تقصیر و تعیین ضامن در جرایم ناشی از عملکرد خودمختار الگوریتم هاست روش تحقیق توصیفی–تحلیلی است که با بهره گیری از منابع فقهی، قوانین کیفری ایران و مطالعه تطبیقی مقررات بین المللی، به ویژه مقررات اتحادیه اروپا در حوزه هوش مصنوعی، انجام شده است یافته های پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی فاقد اراده، قصد و اهلیت کیفری بوده و از منظر فقه امامیه و حقوق کیفری ایران، قابلیت تحمل مسئولیت کیفری مستقل را ندارد؛ همچنین پیچیدگی الگوریتم ها، عدم شفافیت تصمیم گیری و پیش بینی ناپذیری رفتار سامانه های یادگیرنده، موجب تضعیف معیارهای سنتی تقصیر و سببیت کیفری شده و تعیین ضامن جنایی را با ابهام جدی مواجه ساخته است نوآوری پژوهش در تفکیک نظام مند میان انتساب تقصیر و ضمان جنایی در جرایم ناشی از هوش مصنوعی، تحلیل تطبیقی آن ها با قواعد فقهی تسبیب و مباشرت، و ارائه چارچوبی مفهومی برای مسئولیت انسانی تدریجی به جای شناسایی مسئولیت کیفری مستقل برای هوش مصنوعی نهفته است
کلیدواژهها
نویسندگان
فاطمه ستاری قربانی
گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
علی منصور لکورج
گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
شیوه ارجاع
�تاری قربانی، فاطمه و منصور لکورج، علی،1404،جایگاه فقهی و کیفری هوش مصنوعی در تحقق مسئولیت کیفری چالش های انتساب تقصیر و ضمان جنایی،بیست و سومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم قضای�
ارائهشده در
مجموعه مقالات بیست و سومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم قضایی17 بهمن 1404 · مسجد سلیمان