صلاحیت دادگاه ها در دعاوی خانوادگی با عنصر خارجی (ازدواج، طلاق و حضانت)

چکیده مقاله

صلاحیت دادگاه ها در دعاوی خانوادگی با عنصر خارجی ازدواج، طلاق و حضانت به دلیل پیچیدگی های ناشی از تعارض قوانین و صلاحیت های قضایی، همواره به عنوان یک چالش حقوقی مطرح بوده است این پژوهش با هدف تحلیل نظام مند ساختار صلاحیت قضایی در دعاوی خانوادگی فراملی در نظام حقوقی ایران و ارائه راهکارهای کاربردی برای رفع تعارضات موجود، انجام شده است روش پژوهش مبتنی بر مرور نظام مند ۱۶ پژوهش کلیدی است که با رویکرد تحلیلی انتقادی و تطبیقی، داده های مرتبط را گردآوری و ارزیابی کرده است یافته ها نشان می دهد که رویه قضایی ایران در تعیین صلاحیت، عمدتا بر معیارهای سنتی مانند تابعیت و اقامتگاه متکی است و از معیارهای مدرن تر مانند «ارتباط واقعی» و «بهترین منافع طفل» به طور کامل بهره نمی برد در دعاوی ازدواج و طلاق، گرایش به حفظ صلاحیت مبتنی بر تابعیت ایرانی وجود دارد، در حالی که در دعاوی حضانت، معیار بین المللی «اقامتگاه عادی طفل» به تدریج مورد توجه قرار گرفته است با این حال، فقدان الحاق ایران به کنوانسیون های کلیدی لاهه و نبود قوانین جامع در زمینه صلاحیت فراملی، موجب بلاتکلیفی حقوقی و طولانی شدن فرآیند دادرسی شده است در نتیجه، پیشنهاد می شود قانون گذار با اصلاح قوانین آیین دادرسی مدنی، نظام سلسله مراتبی روشنی برای صلاحیت سنجی تعریف کند، سازوکارهای دادرسی فوری را تقویت نماید و گام های جدی تری برای الحاق به معاهدات بین المللی مرتبط بردارد این اقدامات می تواند کارایی و عدالت در رسیدگی به دعاوی خانوادگی با عنصر خارجی را به طور چشمگیری افزایش دهد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا میرزاخانی نافچی

دکترای حقوق خصوصی، دانشگاه بوشهر، بوشهر، ایران مدرس دانشگاه

مرضیه رضائی

کارشناسی رشته حقوق، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

میرزاخانی نافچی، زهرا و رضائی، مرضیه،1404،صلاحیت دادگاه ها در دعاوی خانوادگی با عنصر خارجی (ازدواج، طلاق و حضانت)،بیست و سومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم قضای�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و سومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم قضایی17 بهمن 1404 · مسجد سلیمان