مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی و بازاندیشی در تقصیر و رابطه سببیت

چکیده مقاله

گسترش روزافزون هوش مصنوعی در حوزه های مختلف زندگی اجتماعی، اقتصادی و حکمرانی، چالش های نوینی را در قلمرو مسئولیت مدنی ایجاد کرده است؛ به ویژه آن که ساختار تصمیم گیری خودکار، یادگیری مستقل و گاه غیرقابل پیش بینی این فناوری، مفاهیم سنتی تقصیر و رابطه سببیت را با تردیدهای جدی مواجه ساخته است هدف این پژوهش، بررسی مسئولیت مدنی ناشی از خسارات وارده توسط سامانه های هوش مصنوعی و بازاندیشی در دو رکن اساسی آن، یعنی تقصیر و رابطه سببیت، در پرتو تحولات فناورانه و نیازهای عدالت جبرانی است روش تحقیق توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع حقوقی، دکترین، اسناد تقنینی و رویه های نوظهور داخلی و تطبیقی است و با رویکردی انتقادی، کارآمدی نظریه های سنتی مسئولیت مدنی در مواجهه با هوش مصنوعی ارزیابی می شود یافته های پژوهش نشان می دهد که الگوی کلاسیک مسئولیت مبتنی بر تقصیر انسانی، به دلیل دشواری انتساب خطا به اشخاص معین در فرآیندهای الگوریتمی، پاسخگوی خسارات ناشی از هوش مصنوعی نیست و اثبات رابطه سببیت نیز در مواردی به دلیل پیچیدگی فنی و چندعاملی بودن تصمیم ها با مانع جدی روبه رو می شود بر این اساس، گرایش به نظریه هایی چون مسئولیت محض، مسئولیت مبتنی بر خطر، یا توزیع مسئولیت میان طراح، تولیدکننده، بهره بردار و حتی نظام های بیمه ای، به عنوان راهکارهای موثرتر برای حمایت از زیان دیده قابل توجیه است نتیجه کلی آن است که بازاندیشی در مفاهیم تقصیر و سببیت و حرکت به سوی چارچوب های منعطف تر و فناورمحور، شرط اساسی تحقق عدالت جبرانی و اعتماد عمومی در عصر هوش مصنوعی به شمار می رود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عشرت هارونی

کارشناسی ارشد، گروه حقوق، گرایش حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اصفهان

هارونی، عشرت،1404،مسئولیت مدنی ناشی از هوش مصنوعی و بازاندیشی در تقصیر و رابطه سببیت،بیست و سومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم قضای�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و سومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم قضایی17 بهمن 1404 · مسجد سلیمان