نقش هوش مصنوعی در دگرگونی پرونده های قضائی ایران: بررسی همه جانبه موانع، فرصت ها و ارائه راهکارهای کلان

چکیده مقاله

هدف این پژوهش، روشن کردن نقش راهبردی فناوری هوش مصنوعی در دگرگونی سیستم قضائی جمهوری اسلامی ایران و واکاوی ژرف کاربردهای عملی، موانع ساختاری و ارائه راهکارهای بومی و اجرایی است این تحقیق با رویکردی توصیفی تحلیلی و با روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای انجام شده و داده ها از راه مطالعه عمیق قوانین موضوعه، اسناد بالادستی و منابع معتبر داخلی و بین المللی، با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفته اند دستاوردها نشان می دهد هوش مصنوعی در همگی مراحل چرخه زندگی پرونده قضائی، از «روشن کردن جرم» و «پیش بینی احتمال وصول چک» تا «بررسی کلان رای ها» برای یکدست سازی رویه قضائی، توانایی اثرگذاری شگفتی دارد اما، موانعی جدی مانند نبود چارچوب حقوقی روشن در زمینه مسئولیت ناشی از خطای الگوریتم ها، چالش های فقهی مربوط به جایگاه حکم ماشین، خطر جانبداری الگوریتمی، مشکل شفافیت و تهدید حریم خصوصی وجود دارد نتیجه گیری کلی گویای آن است که هوش مصنوعی یک فرصت تاریخی برای نوسازی نظام قضائی ایران به شمار می رود، اما اجرای موفقیت آمیز آن نیازمند تهیه یک سند راهبردی ملی، تصویب قوانین فراگیر، ایجاد بانک اطلاعاتی یکپارچه و آموزش نیروی انسانی است هوش مصنوعی باید در نقش یک «دستیار توانمند» برای قاضی تعریف شود تا حاکمیت، اختیار و ارزش های انسانی او را استوار نماید، نه اینکه جایگزین آن گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مصطفی پیرعلی

محمدحسن فرخی

محمدحسن فرخی

مصطفی پیرعلی

پیرعلی، مصطفی و فرخی، محمدحسن،1404،نقش هوش مصنوعی در دگرگونی پرونده های قضائی ایران: بررسی همه جانبه موانع، فرصت ها و ارائه راهکارهای کلان،بیست و سومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم قضای�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و سومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم قضایی17 بهمن 1404 · مسجد سلیمان