تاثیر روش های مطالعه مبتنی بر یادگیری معنادار بر پیشرفت تحصیلی

چکیده مقاله

در عصر انفجار اطلاعات و پیچیدگی روزافزون محتواهای آموزشی، شیوه ای که دانش آموزان برای مطالعه و یادگیری مطالب درسی برمی گزینند، به یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده در سرنوشت تحصیلی و حتی شکل گیری مهارت های یادگیری مادام العمر آن ها بدل شده است، به گونه ای که پژوهشگران تربیتی معتقدند تمایز میان دانش آموزان موفق و ناموفق، نه صرفا در میزان هوش یا استعداد ذاتی آنان، بلکه در کیفیت راهبردهای مطالعه ای است که به کار می گیرند. روش های مطالعه مبتنی بر یادگیری معنادار، که در تقابل با شیوه های سطحی و مبتنی بر حفظ طوطی وار قرار می گیرند، بر این اصل بنیادین استوارند که دانش آموز باید میان دانش جدید و دانش پیشین خود ارتباطی منطقی، سازمان یافته و قابل بازیابی برقرار سازد تا یادگیری از حالت موقتی و سطحی به حالت پایدار، عمیق و قابل انتقال به موقعیت های جدید تبدیل شود. هدف اصلی این پژوهش، بررسی و تبیین جامع تاثیر به کارگیری روش های مطالعه معنادار، از جمله راهبردهای نقشه مفهومی، یادگیری مبتنی بر پرسش گری عمیق، خلاصه نویسی فعال و یادگیری مشارکتی ساختاریافته، بر شاخص های مختلف پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در مقاطع گوناگون تحصیلی است. در این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مرور نظام مند مطالعات داخلی و خارجی صورت گرفته در یک دهه اخیر، شواهد علمی موجود در خصوص اثربخشی این روش ها گردآوری، دسته بندی و تحلیل شده است تا تصویری روشن از مکانیزم های زیربنایی تاثیرگذاری آن ها بر حافظه بلندمدت، انگیزش درونی و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان ترسیم گردد. یافته های حاصل از این بررسی نشان می دهد که دانش آموزانی که از راهبردهای مطالعه معنادار بهره می گیرند، نه تنها در آزمون های استاندارد عملکرد بهتری از خود نشان می دهند، بلکه از سطح بالاتری از رضایت تحصیلی، تفکر انتقادی و توانایی حل مسئله نیز برخوردارند، در حالی که همچنان موانع جدی نظیر کمبود آموزش معلمان در این حوزه، فشار برنامه های درسی متراکم و عادت های یادگیری ریشه دار سطحی، مانع از تعمیم و اجرای گسترده این رویکردها در نظام آموزشی کشور شده اند. در نهایت، این پژوهش با ارائه راهکارهای عملی برای غلبه بر این موانع، به این نتیجه دست می یابد که گذار از یادگیری سطحی به یادگیری معنادار، نه یک انتخاب اختیاری بلکه ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تربیت نسلی توانمند، خلاق و آماده مواجهه با چالش های پیچیده آینده است.

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سیده مریم میرحسینی

کارشناسی اموزش ابتدایی پردیس امیر کبیر

میرحسینی، سیده مریم،1404،تاثیر روش های مطالعه مبتنی بر یادگیری معنادار بر پیشرفت تحصیلی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه