بررسی ادبیات نظری درباره نقش سبک های فرزندپروری در رشد اجتماعی، اخلاقی و تحصیلی فرزندان

چکیده مقاله

در ادبیات نظری روان شناسی رشد و تعلیم و تربیت، سبک های فرزندپروری به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر رشد همه جانبه کودکان مورد بررسی قرار گرفته اند نظریه پردازانی چون دیانا بامریند Baumrind سه سبک اصلی فرزندپروری یعنی مقتدرانه، سهل گیر و مستبدانه را معرفی کرده اند سبک فرزندپروری مقتدرانه، که در آن والدین ضمن حفظ کنترل و نظارت بر فرزندان، حمایت عاطفی و استقلال طلبی آن ها را نیز تقویت می کنند، به طور مکرر با پیامدهای مثبت در رشد اجتماعی، اخلاقی و تحصیلی فرزندان همراه دانسته شده است در مقابل، سبک های سهل گیر و مستبدانه ممکن است به مشکلات رفتاری، ضعف در مهارت های اجتماعی یا افت عملکرد تحصیلی منجر شوند تحقیقات متعدد نشان می دهند که سبک مقتدرانه منجر به رشد خودکنترلی، همدلی، مسئولیت پذیری و موفقیت تحصیلی در کودکان می شود این سبک، با ایجاد تعادل بین محبت و انضباط، به رشد سالم شخصیت کودک کمک می کند به ویژه در جوامعی که تعامل والد فرزند بر پایه گفت وگو و درک متقابل است، سبک مقتدرانه تاثیر مثبت بیشتری دارد از منظر رشد اجتماعی، کودکان والدینی با سبک مقتدرانه، مهارت های ارتباطی بالاتر، سازگاری بیشتر با محیط های گروهی، و توانایی حل تعارض موثرتر نشان می دهند همچنین، در بعد رشد اخلاقی، این سبک فرزندپروری موجب درونی سازی ارزش ها، توسعه وجدان اخلاقی، و بروز رفتارهای مسئولانه تر می گردد در حیطه تحصیلی نیز، پشتیبانی عاطفی والدین همراه با انتظارات روشن و منطقی، باعث ایجاد انگیزه درونی، افزایش اعتماد به نفس و پیشرفت تحصیلی بهتر می شود در مقابل، سبک مستبدانه با تمرکز صرف بر انضباط و اطاعت، و سبک سهل گیر با کمبود ساختار و نظم، می توانند مانع از رشد متعادل کودک در این ابعاد شوند به طور کلی، نقش سبک های فرزندپروری در شکل دهی به رفتار و نگرش های کودکان، از جمله پایه های اساسی در نظریه های رشد شناختی، اجتماعی و اخلاقی محسوب می شود بررسی های فرهنگی نیز نشان می دهند که میزان اثربخشی هر سبک ممکن است بسته به زمینه های فرهنگی و اجتماعی متفاوت باشد، اما سبک مقتدرانه در اغلب فرهنگ ها موثرترین شیوه شناخته شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مرضیه قاسمی

دانش آموخته ی کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گچساران

الهه هاشمی

دانش آموخته ی کارشناسی کامپیوتر، دانشگاه ایلام

آذین حموله

دانش آموخته ی ریاضی کاربردی ، دانشگاه پیام نور اهواز

قاسمی، مرضیه و هاشمی، الهه و حموله، آذین،1403،بررسی ادبیات نظری درباره نقش سبک های فرزندپروری در رشد اجتماعی، اخلاقی و تحصیلی فرزندان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش30 دی 1403 · ارومیه