نقش ارزشیابی توصیفی (به جای نمره دهی عددی) در کاهش اضطراب امتحان و افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی

چکیده مقاله

نظام ارزشیابی سنتی مبتنی بر نمره دهی عددی ۲۰ ۰ سال هاست که در مدارس ایران حاکم است، اما پیامدهای منفی آن از جمله افزایش اضطراب امتحان، کاهش انگیزه درونی، ترویج یادگیری سطحی و حفظی، و ایجاد جو رقابتی ناسالم، به خوبی شناخته شده است ارزشیابی توصیفی به عنوان جایگزینی کیفی و فرایندمحور، با حذف نمره و تاکید بر بازخورد توصیفی، خودارزیابی و پوشه کار، می تواند نقش موثری در کاهش اضطراب و افزایش انگیزه یادگیری ایفا کند هدف این پژوهش، بررسی نقش ارزشیابی توصیفی در مقایسه با ارزشیابی عددی بر اضطراب امتحان و انگیزه یادگیری دانش آموزان دوره دوم ابتدایی بود این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون و گروه کنترل بود جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی مدارس دولتی شهر کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰۲ ۱۴۰۳ بود از میان ۳۵ مدرسه، چهار مدرسه به صورت هدفمند انتخاب و ۶۰ دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی در دو گروه آزمایش ۳۰ نفر و کنترل ۳۰ نفر جایدهی شدند گروه آزمایش به مدت ۱۲ هفته یک ترم تحصیلی تحت ارزشیابی توصیفی بدون نمره عددی، با استفاده از بازخورد توصیفی کتبی و شفاهی، خودارزیابی دانش آموز، همارزیابی، و پوشه کار قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل ارزشیابی عددی سنتی نمره ۲۰ ۰ در امتحانات ماهانه و پایان ترم را دریافت کردند ابزارهای اندازه گیری شامل پرسشنامه اضطراب امتحان ۲۵ گویه، سه مولفه: نگرانی، هیجان پذیری و تداخل حواس با ضریب پایایی ۰/۹۱ و پرسشنامه انگیزه یادگیری ۳۰ گویه، سه مولفه: انگیزه درونی، انگیزه بیرونی و خودکارآمدی با ضریب پایایی ۰/۸۹ بود نتایج ارزشیابی توصیفی با حذف نمره های عددی، ایجاد بازخورد کیفی و سازنده، و تاکید بر فرایند یادگیری به جای نتیجه، می تواند اضطراب امتحان را به طور معناداری کاهش داده و انگیزه درونی و خودکارآمدی دانش آموزان را افزایش دهد این رویکرد با کاهش تمرکز بر مقایسه اجتماعی و افزایش تمرکز بر پیشرفت فردی، یادگیری عمیق و پایدار را ترویج می کند پیشنهاد می شود ارزشیابی توصیفی به عنوان نظام ارزشیابی اصلی در دوره ابتدایی تداوم یافته و با توانمندسازی معلمان در ارائه بازخورد توصیفی موثر، اجرای آن بهبود یابد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ناهید بجارزهی

کاردانی آموزش ابتدایی مدرک تحصیلی ،دانشگاه آزاداسلامی سراوان

�جارزهی، ناهید،1404،نقش ارزشیابی توصیفی (به جای نمره دهی عددی) در کاهش اضطراب امتحان و افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه