بررسی نقش ادبیات فارسی در هویت فرهنگی ایران

چکیده مقاله

ادبیات فارسی به عنوان یکی از ارکان بنیادین فرهنگ ایرانی، نقشی بی بدیل در شکل گیری، حفظ و انتقال هویت فرهنگی ایران ایفا کرده است از قرون نخستین شکل گیری زبان فارسی دری تا دوره معاصر، آثار منظوم و منثور ادبی همواره بستری برای بازنمایی باورها، ارزش ها، آرمان ها و تجربه های جمعی مردم ایران بوده اند این پژوهش با رویکردی تحلیلی–تاریخی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای، به واکاوی نحوه تاثیرگذاری ادبیات فارسی در تثبیت مولفه های هویت فرهنگی ایرانی پرداخته است در این راستا، ابتدا مفهوم هویت فرهنگی و ارتباط آن با ادبیات تبیین شده و سپس سیر تاریخی ادبیات فارسی از دوره سامانیان تا معاصر بررسی شده است تا نشان داده شود که چگونه شعر و نثر فارسی با به کارگیری عناصر مشترکی چون زبان، اسطوره، تاریخ، دین، عرفان و اخلاق، چارچوبی برای تداوم و بازتولید هویت ایرانی فراهم آورده است یافته ها نشان می دهد که ادبیات فارسی نه تنها زبان مشترک مردمان با گویش ها و اقوام گوناگون ایران را تثبیت کرده، بلکه با خلق و بازآفرینی روایت هایی از گذشته باشکوه ایران، اسطوره های ملی، قهرمانان تاریخی و آموزه های اخلاقی، به حفظ انسجام اجتماعی کمک کرده است همچنین این آثار در مواجهه با بحران های تاریخی همچون حملات بیگانگان، تحولات سیاسی و دگرگونی های فرهنگی، توانسته اند هویت ملی را پاس بدارند و از طریق زبان و بیان هنری، حس تعلق و افتخار جمعی را تقویت نمایند بررسی نمونه هایی از آثار شاعران بزرگی همچون فردوسی، سعدی، حافظ، مولوی و نیز نویسندگان معاصر نشان می دهد که ادبیات فارسی بستری برای تلفیق سنت و نوگرایی بوده و توانسته است ضمن حفظ عناصر اصیل فرهنگ ایرانی، زمینه را برای انطباق با تحولات اجتماعی و فکری فراهم آورد در نتیجه، می توان گفت که ادبیات فارسی نه صرفا یک میراث هنری، بلکه یک سرمایه فرهنگی زنده و پویا است که نقش آن در شکل گیری و استمرار هویت فرهنگی ایرانی غیرقابل انکار است این پژوهش با تحلیل پیوند میان زبان و فرهنگ، اهمیت حمایت و پاسداشت آثار ادبی را در شرایط جهانی شدن و چالش های فرهنگی معاصر یادآور می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

صفیه خاشی کمال آبادی

آموزگار دبیر،کارشناسی آموزش ادبیات فارسی

ستاره جهان مهر

آموزگار دبیر،کارشناسی آموزش ادبیات فارسی

سعیده جهان مهر

آموزگار دبیر،کارشناسی آموزش ادبیات عرب

حنیفه شکری

آموزگار دبیر،کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی

�اشی کمال آبادی، صفیه و جهان مهر، ستاره و جهان مهر، سعیده و شکری، حنیفه،1403،بررسی نقش ادبیات فارسی در هویت فرهنگی ایران،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش30 دی 1403 · ارومیه