تحلیل تجربه های زیسته معلمان مناطق محروم در بازتعریف مفهوم آموزش

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف «تحلیل تجربه های زیسته معلمان مناطق محروم در بازتعریف مفهوم آموزش» و با تکیه بر رویکرد پدیدارشناختی کیفی طراحی شد انتخاب این رویکرد به دلیل تمرکز پدیدارشناسی بر بازگشت به «ماهیت تجربه» و کاوش در لایه های معنادار زیست جهان سوژه ها صورت گرفت مرلو‐پونتی، ۱۳۸۶ با توجه به شرایط خاص آموزشی در استان سیستان و بلوچستان از نظر زیرساخت ها، تنوع قومی زبانی و مدهای گذران زندگی ضرورت داشت تا دیدگاهی کل نگر و مبتنی بر تفسیر عمیق فراهم آید نجفی، احمدی و حسینی، ۱۳۹۷ جامعه این پژوهش شامل ۱۵ معلم رسمی مقاطع متوسطه اول و دوم در سه شهرستان کم برخوردار این استان بود که براساس نمونه گیری هدفمند و ملاک اشباع داده ها انتخاب شدند؛ معلمانی که حداقل پنج سال تجربه تدریس در این مناطق را داشتند و آمادگی به اشتراک گذاری صادقانه تجربیات خود را داشتند موسوی و موسوی، ۱۳۹۵ داده ها از دو طریق صورت بندی گردید: نخست، مصاحبه های نیمه ساختارمند عمقی با سوالات باز درباره فرآیند روزمره تدریس، چالش ها، و برداشت های شخصی از «آموزش» و دوم، جستارنگاری صحنه ای پژوهشگر در کلاس ها و محیط مدرسه جهت ثبت مشاهدات عینی، زبان بدن معلمان و تعاملات فرهنگی اجتماعی کورتیس، ۲۰۱۲ هر مصاحبه بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه به طول انجامید و با رضایت آگاهانه معلمان ضبط و واگردانی شد در فرایند تحلیل، از روش «تحلیل مضمون باز» بهره گرفتیم اشتفیلد و همکاران، ۲۰۱۰ نخست، با بازخوانی مکرر متون مصاحبه و یادداشت های میدانی، بیش از ۱۲۰ کد اولیه استخراج گردید سپس با ترکیب این کدها در مرحله محوری، ۲۳ دسته معنایی شکل گرفت در نهایت با کدگذاری انتخابی، چهار مضمون محوری برجسته شدند: ۱ آموزش تلفیقی با مشارکت اجتماعی و فرهنگی جامعه محلی ۲ پرورش مهارت های زیستی و انعطاف پذیری در مواجهه با کمبود منابع ۳ توجه به ابعاد عاطفی و انگیزشی فراگیران ۴ بهره گیری از روش های خلاقانه و بومی سازی شده در تدریس این چهار مضمون، نشان دهنده تحول نقش معلم از «منتقل کننده محتوا «به «معمار زیست جهان آموزشی» است؛ نقشی که در آن ساختارهای یادگیری بر پایه تعامل مستقیم با بافت فرهنگی و شرایط زیستی منطقه شکل می گیرد برای ارتقای صحت و روایی نتایج، از روش های هم سنجی کدها توسط اساتید روش شناسی و بازگرداندن یافته ها به چند تن از معلمان برای تایید نهایی استفاده شد گودمن، ۲۰۱۴ یافته ها علاوه بر غنای نظری در بازشناسی تجربه زیسته معلمان مناطق محروم، می تواند راهنمای سیاست گذاران آموزشی در تدوین دوره های توانمندسازی معلمان، طراحی برنامه های درسی متناسب با خاستگاه های بومی و تدارک سازوکارهای حمایتی معطوف به خلاقیت و پایداری آموزشی باشد به این ترتیب، نه تنها کیفیت تعامل معلم دانش آموز ارتقا می یابد، بلکه مدل هایی برای «آموزش منطقه محور» در سایر بسترهای مشابه نیز قابل اقتباس خواهد بود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سید بهمن حسینی

دانش آموخته کارشناسی مهندسی مکانیک جامدات دانشگاه شهید رجایی تهران، تهران، ایران

کامران کرمی

دانش آموخته کارشناسی مهندسی تکنولوژی مکانیک خودرو دانشگاه فنی و حرفه ای یزدان پناه سنندج، کردستان، ایران

پویا مرادی

دانش آموخته کارشناسی مهندسی تکنولوژی مکانیک خودرو دانشگاه فنی و حرفه ای یزدان پناه سنندج، کردستان، ایران

شاپور خالدی

دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی برق قدرت دانشگاه آزاد واحد سنندج، کردستان، ایران

�سینی، سید بهمن و کرمی، کامران و مرادی، پویا و خالدی، شاپور،1403،تحلیل تجربه های زیسته معلمان مناطق محروم در بازتعریف مفهوم آموزش،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش30 دی 1403 · ارومیه