تحلیل نقش اضطراب امتحان و عوامل استرس زا در کاهش بهره وری تحصیلی دانش آموزان و راهکارهای روان شناختی مقابله با آن

چکیده مقاله

اضطراب امتحان یکی از شایع ترین مشکلات روان شناختی در میان دانش آموزان به شمار می رود که به طور مستقیم بر کیفیت عملکرد تحصیلی، اعتماد به نفس و سلامت روانی آنان تاثیر می گذارد این نوع اضطراب، واکنشی هیجانی نسبت به موقعیت های ارزیابی است که معمولا با علائم فیزیولوژیکی، شناختی و رفتاری همراه است و می تواند فرآیند یادگیری و یادآوری اطلاعات را مختل سازد شدت اضطراب امتحان در دانش آموزان می تواند به عوامل مختلفی از جمله ویژگی های فردی، ساختار آموزشی، انتظارات والدین و فشارهای اجتماعی وابسته باشد این پدیده در صورت عدم مدیریت مناسب، نه تنها مانعی برای موفقیت تحصیلی محسوب می شود بلکه می تواند باعث بروز اختلالات روانی دیگر نظیر افسردگی، بی انگیزگی و گوشه گیری اجتماعی گردد در این مطالعه، نقش عوامل گوناگون مانند محیط خانواده، فشارهای مدرسه، تفاوت های جنسیتی و فرهنگی، شیوه های ارزیابی و فضای آموزشی در ایجاد یا تشدید اضطراب امتحان مورد بررسی قرار گرفته است یافته ها نشان می دهد که دانش آموزانی که در محیط هایی با فشار بالا، انتظارات غیرواقعی و حمایت ناکافی قرار دارند، بیشتر در معرض اضطراب قرار می گیرند از سوی دیگر، تفاوت در نحوه تجربه و ابراز اضطراب بین دانش آموزان دختر و پسر و نیز بین فرهنگ های مختلف، ضرورت اتخاذ رویکردهای حساس به جنسیت و زمینه های فرهنگی را نمایان می سازد در همین راستا، توجه به محیط یادگیری، روابط معلم و دانش آموز، نوع آزمون ها و نحوه برگزاری آنها می تواند به عنوان عواملی کلیدی در مدیریت بهتر اضطراب در نظر گرفته شود نتایج این پژوهش حاکی از آن است که مدیریت اضطراب امتحان مستلزم توجه هم زمان به ابعاد روان شناختی، آموزشی، خانوادگی و اجتماعی است برنامه ریزی برای آموزش مهارت های مقابله ای در مدارس، اصلاح نظام ارزیابی، تربیت معلمان با رویکرد حمایتی، و تقویت همکاری مدرسه و خانواده از مهم ترین راهبردهایی هستند که می توانند به شکل موثری از اضطراب امتحان پیشگیری کرده یا آن را کاهش دهند این رویکرد کل نگرانه می تواند زمینه ساز ارتقاء سلامت روانی دانش آموزان و بهبود کیفیت فرآیندهای یادگیری در نظام آموزشی کشور باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

شهرام ولی زاده

کارشناسی زبان وادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی فسا

زهرا عسکری

کارشناسی دبیری زبان وادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی فسا

سکینه داوری فرد

کارشناسی مدیریت دولتی، پیام نور شهرستان جهرم

معصومه پاک زاد

کارشناسی مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی لارستان

ولی زاده، شهرام و عسکری، زهرا و داوری فرد، سکینه و پاک زاد، معصومه،1403،تحلیل نقش اضطراب امتحان و عوامل استرس زا در کاهش بهره وری تحصیلی دانش آموزان و راهکارهای روان شناختی مقابله با آن،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش30 دی 1403 · ارومیه