ارزیابی و بهبود کیفیت در حوزه معاونت آموزشی متوسطه دوم

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی جامع ارزیابی و بهبود کیفیت در حوزه معاونت آموزشی دوره متوسطه دوم انجام شده است این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی با رویکرد ترکیبی کیفی کمی است در بخش کیفی، با استفاده از روش نظریه داده بنیاد و نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۴ نفر از متخصصان آموزشی، مدیران و معاونان مدارس متوسطه دوم انجام شد و داده ها با استفاده از کدگذاری سه مرحله ای باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید در بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مولفه های استخراج شده از بخش کیفی، در میان نمونه ای به حجم ۴۴۷ نفر از معلمان، مدیران و معاونان آموزشی به روش تصادقی ساده توزیع شد و داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار Smart PLS تحلیل شد یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۲۴۸ کد باز، ۳۷ کد محوری و ۵ کد انتخابی گردید که الگوی نهایی پژوهش را در قالب پنج مولفه اصلی شکل دادند: عوامل علی شامل ۷ مقوله: امکانات و تجهیزات آموزشی، اهداف دوره متوسطه، برنامه درسی، روش تدریس، شایستگی های معلمان، محتوای آموزشی و نیازها و انتظارات ذی نفعان ؛ عوامل زمینه ای شامل ۷ مقوله: فرهنگ سازمانی مدرسه، ساختار سازمانی، جو آموزشی، منابع انسانی، فضای فیزیکی، موقعیت جغرافیایی و زمینه های فرهنگی اجتماعی ؛ عوامل مداخله گر شامل ۱۲ مقوله: مشکلات مالی، سیاست های آموزشی، نظام ارزشیابی، فشارهای بیرونی از جمله کنکور، قوانین و مقررات، نگرش والدین، انگیزه دانش آموزان، حمایت مدیران، همکاری همکاران، فناوری آموزشی، برنامه های فوق برنامه و مشارکت جامعه محلی ؛ راهبردها شامل ۶ مقوله: توانمندسازی معلمان، بازنگری در برنامه درسی، بهبود امکانات و تجهیزات، توسعه نظام ارزشیابی، مشارکت ذی نفعان و استفاده از فناوری آموزشی و پیامدها شامل ۶ مقوله: بهره وری آموزشی، رضایت تحصیلی، پیشرفت تحصیلی، توسعه حرفه ای معلمان، کاهش نرخ ترک تحصیل و ارتقای کیفیت زندگی دانش آموزان یافته های بخش کمی نشان داد که تمامی مولفه های شناسایی شده از روایی همگرا، روایی واگرا و پایایی مطلوبی برخوردارند بارهای عاملی بالاتر از ۰ ۷، AVE بالاتر از ۰ ۵، آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بالاتر از ۰ ۸ نتایج آزمون تی تک نمونه ای نیز حاکی از آن بود که تمامی معیارها و شاخص ها در سطح مطلوبی ارزیابی شده اند و تفاوت معناداری بین دیدگاه گروه های مختلف مدیران، معلمان و متخصصان وجود ندارد بحث و بررسی یافته ها نشان می دهد که ارزیابی کیفیت در حوزه معاونت آموزشی متوسطه دوم، پدیده ای چندبعدی و متاثر از شبکه ای از عوامل در هم تنیده است که در تعامل پویا با یکدیگر قرار دارند تاکید بر نقش ۱۲ عامل مداخله گر، بیانگر پیچیدگی فضای آموزشی و تاثیرپذیری کیفیت از عواملی فراتر از مولفه های صرفا آموزشی است همچنین، شناسایی ۶ راهبرد کلیدی نشان می دهد که بهبود کیفیت نیازمند رویکردی جامع، نظام مند و مشارکتی است و صرفا با تمرکز بر یک عامل محقق نمی شود الگوی ارائه شده در این پژوهش با مدل های پیشین اعتباربخشی مدارس متوسطه همخوانی دارد، اما با رویکردی جامع تر و با تاکید ویژه بر نقش راهبردی معاونت آموزشی، ابعاد گسترده تری را پوشش می دهد در نهایت، نتیجه گیری پژوهش بر این نکته تاکید دارد که ارتقای کیفیت در حوزه معاونت آموزشی متوسطه دوم، مستلزم اتخاذ رویکردی نظام مند، مشارکتی و مستمر است که در آن توانمندسازی معلمان، بازنگری در برنامه درسی، بهبود امکانات و تجهیزات، کاهش فشارهای بیرونی به ویژه کنکور ، مشارکت فعال ذی نفعان، توسعه نظام ارزشیابی جامع، توجه به عدالت آموزشی و بهره گیری از فناوری های نوین به عنوان راهبردهای اساسی مدنظر قرار گیرند الگوی ارائه شده می تواند به عنوان چارچوبی عملیاتی برای سیاست گذاران، مدیران و معاونان آموزشی در جهت ارزیابی مستمر و بهبود کیفیت مدارس متوسطه دوم مورد استفاده قرار گیرد پیشنهاد می شود این الگو در سطح وسیع تری به صورت آزمایشی پیاده سازی شده و تاثیر آن بر شاخص های عملکردی مختلف در بافت های گوناگون شهری، روستایی، دخترانه، پسرانه و مورد بررسی قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

طیبه نجفی

کارشناشی ارشد علوم قرآن و حدیث

ثریا امینی

لیسانس روانشناسی عمومی، استان کردستان، دانشگاه پیام نور سقز

امید آذرشب

کارشناسی ارشد زمین شناسی

فهیمه نجفی

کارشناسی ارشد ادبیات فارسی

�ذرشب، امید،1405،ارزیابی و بهبود کیفیت در حوزه معاونت آموزشی متوسطه دوم،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر