استفاده از قصص قرآنی در کلاس درس برای تقویت بینش دینی دانش آموزان

چکیده مقاله

در شرایط کنونی که نسل جدید در معرض حجم عظیمی از اطلاعات، رسانه ها و الگوهای فرهنگی متنوع قرار گرفته است، آموزش معارف دینی دیگر صرفا به انتقال مفاهیم کلیشه ای محدود نمی شود یکی از رویکردهای موثر برای ایجاد پیوندی عمیق تر میان دانش آموزان و آموزه های دینی، بهره گیری از قصص قرآنی در محیط کلاس درس است؛ روایاتی که نه تنها بار معرفتی دارند، بلکه ظرفیت بالایی برای انتقال ارزش های اخلاقی، تربیتی و اعتقادی در قالب تجربه های عینی و ملموس دارند این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با استناد به متون معتبر دینی و پژوهش های تربیتی، به بررسی نقش قصص قرآنی در پرورش بینش دینی دانش آموزان می پردازد ابتدا ویژگی های داستان پردازی در قرآن کریم همچون حقیقت محوری، هدف مداری، و بیان تدریجی مفاهیم مورد واکاوی قرار می گیرد سپس کارکردهای آموزشی این قصص در ایجاد شناخت عمیق تر نسبت به مفاهیم توحید، نبوت، معاد، و اخلاق اسلامی بررسی می شود در بخش نظری، مقاله بر پایه نظریات تربیت دینی از جمله دیدگاه های علامه طباطبایی در تبیین «تربیت قرآنی»، دیدگاه تربیت مبتنی بر فطرت از منظر آیت الله مطهری، و همچنین رویکرد روان شناسی رشد اخلاقی کولبرگ Kohlberg تاکید دارد تحلیل این نظریات نشان می دهد که قصص قرآنی با تحریک احساسات، شکل دادن به درک معنوی، و فراهم آوردن موقعیت های تصمیم گیری اخلاقی، می توانند در رشد مرحله ای و درونی بینش دینی موثر واقع شوند یافته های نظری مقاله حاکی از آن است که استفاده خلاقانه از قصص قرآنی در فرایند تدریس، با بهره گیری از روش هایی چون گفت وگوی هدایت شده، ایفای نقش، بازنویسی داستان و تحلیل جمعی، موجب درگیر شدن ذهن و قلب دانش آموزان با مفاهیم دینی می شود این رویکرد نه تنها فهم مفاهیم را تعمیق می بخشد، بلکه موجب تقویت هویت دینی، شکل گیری قضاوت اخلاقی، و انگیزه درونی برای عمل دینی در آن ها می گردد در پایان، پیشنهادهایی برای معلمان جهت به کارگیری قصص قرآنی در کلاس درس ارائه می شود؛ از جمله طراحی فعالیت های گروهی خلاقانه بر پایه داستان های قرآنی، استفاده از فناوری های آموزشی برای بازنمایی قصص، و پرهیز از تلقین گرایی به نفع یادگیری معناگرایانه همچنین بر ضرورت تربیت معلمان در زمینه مهارت های داستان گویی دینی و شناخت دقیق از بافت تفسیری آیات مربوطه تاکید می گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

طیبه نجفی

کارشناشی ارشد علوم قرآن و حدیث

سیده عصمت کاظمی

دبیر فیزیک

مریم موسایی

کارشناسی الهیات و معارف اسلامی تاریخ و تمدن ملل اسلامی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، مشهد

فهیمه نجفی

کارشناسی ارشد ادبیات فارسی

موسایی، مریم،1405،استفاده از قصص قرآنی در کلاس درس برای تقویت بینش دینی دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر