طراحی چارچوب سنجش قابلیت اعتماد مدلهای هوش مصنوعی در تحلیل داده های مالی شرکتهای بورسی ایران

چکیده مقاله

هدف این پژوهش تبیین قابلیت اعتماد مدلهای هوش مصنوعی در تحلیل داده های مالی شرکتهای بورسی ایران با بهره گیری از رویکرد کیفی و روش نظریه داده بنیاد به شیوه اشتراوس و کوربین است با توجه به گسترش فزاینده کاربرد الگوریتمهای هوش مصنوعی در تصمیم گیری های مالی مسئله اعتماد به این مدلها به یکی از چالشهای اساسی در بازارهای مالی تبدیل شده است با این حال بخش عمده ادبیات موجود با رویکردی ایستا و عمدتا فنی به این مفهوم پرداخته و به فرایند شکل گیری اعتماد در بسترهای نهادی و داده ای خاص توجه محدودی داشته است در این پژوهش داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه تحلیل مالی، مدیریت سرمایه گذاری و هوش مصنوعی در بازار سرمایه ایران گردآوری شد و تحلیل آنها با استفاده از فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی و بر مبنای مقایسه مستمر داده ها انجام گرفت یافته های پژوهش نشان می دهد که در روایت مشارکت کنندگان قابلیت اعتماد مدل های هوش مصنوعی یک ویژگی ذاتی الگوریتم نبوده بلکه پدیده ای چندبعدی، پویا و زمینه مند است که در تعامل میان استحکام و پایداری عملکرد، فنی، شفافیت و توضیح پذیری تصمیم های الگوریتمی، سازوکارهای نظارت و مداخله انسانی و شرایط نهادی و داده ای بازار سرمایه ایران شکل می گیرد بر اساس ادغام تم های هسته ای استخراج شده از داده ها مدل نهایی نظری پژوهش یک فرایند محوری تنظیم مستمر اعتماد از طریق بازخورد انسان_الگوریتم را تبیین می کند که در آن پیامدهای استفاده از هوش مصنوعی به صورت بازخوردی به بازتعریف و تقویت تدریجی قابلیت اعتماد منجر می شوند این پژوهش با ارائه یک چارچوب مفهومی بومی و فرایند محور به غنای ادبیات هوش مصنوعی قابل اعتماد افزوده و بینش های کاربردی ارزشمندی برای تحلیل گران، مالی نهادهای سرمایه گذاری و سیاست گذاران بازار سرمایه فراهم می آورد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

طیبه نجفی

کارشناشی ارشد علوم قرآن و حدیث

کاظم صادقی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد

فهیمه نجفی

کارشناسی ارشد ادبیات فارسی

�ادقی، کاظم،1405،طراحی چارچوب سنجش قابلیت اعتماد مدلهای هوش مصنوعی در تحلیل داده های مالی شرکتهای بورسی ایران،دوازدهمین همایش بین المللی پژوهش های شاخص در مدیریت، حسابداری، بانکداری و اقتصاد،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین همایش بین المللی پژوهش های شاخص در مدیریت، حسابداری، بانکداری و اقتصاد20 اردیبهشت 1405 · مشهد