نقش شهرداریها در تحقق پذیری حقوق شهروندی با رویکرد مشارکتی

چکیده مقاله

از مسائل و موضوعات مهمی که در حوزه مطالعات شهری و برنامه ریزی شهری در سطح جهانی مطرح شده است بحث مربوط به رابطه حقوق شهروندی و مدیریت شهری است شهرها به عنوان مراکز سکونتی دارای کالبد و کارکردهای متفاوتی هستند شکل گیری عناصر کالبدی در شهرها و ایفای نقش های متعدد نیز به وسیله بازیگران سنی و بخصوص کودکان و نوجوانان کمک خواهد کرد تا با تکیه بر این فعالیت های فرهنگی و اجتماعی، حس تعلق بیشتری نسبت به شهرها و روستاهایی که در آن زندگی می کنند پیدا نمایند امروزه در سطح جهانی؛ بحث مدیریت شهری و حقوق شهروندی و رابطه حقوق شهری، زندگی شهری و مدیریت شهری بسیار مهم است و چنانچه نظام مدیریت شهری را شامل فرآیندهای سیاست گذاری، برنامه ریزی، هماهنگی، سازماندهی و نظارت بر اداره امور شهر و شهرداری بدانیم و نظام حقوق شهری را به مثابه روند قانونمند کردن فرآیندهای چندگانه نظام مدیریت شهری و نیز قانون مدار نمودن وظایف و تکالیف متقابل و دو سویه شهرداری به شهروند محسوب کنیم که هدف آن به سامان کردن زندگی شهری و فعالیت های شهرداری و شهروندان است، به خوبی اهمیت نقش و جایگاه نظام حقوق شهری در مدیریت شهری و نیز رابطه و نسبت مدیریت شهری و حقوق شهروندی مشخص می شود در این میان سهم و نقش شهرداری که حلقه پیوند و اتصال نظام مدیریت شهری و نظام حقوق شهری است اهمیت خاصی دارد با تمام تفاسیر هرچند هدف کلان از حقوق شهروندی تامین سعادت شهروندان و مدیران شهری از طریق ایجاد محیط شهری مناسب، برخوردار، هدفمند و یکپارچه ای برپاشده بر اساس قوانین الهی و بشری می باشد؛ توسعه اقتصادی در جهان سوم با رشد انفجاری شهرها همراه شده است داده ها و اطلاعات تلخیص شده سازمان ملل به وسیله آندری روگرز نشان می دهد که در حالی که نرخ رشد سالانه شهری در کشورهای توسعه یافته بین ۱/۵ تا ۲/۴ درصد از سال ۱۹۵۰ تا ۱۹۹۰ بوده، شهرهای جهان سوم رشدی ۳/۹ تا ۴/۷ درصد را در همین دوره زمانی داشته اند قوانین و مقررات شهری را می توان به عنوان یکی از مهم ترین نقاط اتصال بین مدیریت شهری و شهروندان قلمداد نمود به تعبیر بهتر بازیگران عناصر اصلی مدیریت شهری در پرتو قوانین و مقررات شهری ضمن تعریف نقش برای خود و سایر اعضا می توانند شهروندان را در اداره امور مشارکت دهند و مفهوم شهروندی و حقوق شان را محقق سازند از دید شهری موضوع حقوق شهروندی روابط مردم شهر، حقوق و تکالیف آنان در برابر یکدیگر و اصول و هدف ها و وظایف و روش انجام آن است در واقع حقوق شهروندی آمیخته است از وظایف و مسئولیت های شهروندان در قبال یکدیگر، شهر و دولت یا قوای حاکم و مملکت و همچنین حقوق و امتیازاتی که وظیفه آن حقوق بر عهده مدیران شهری، دولت یا به طور کلی قوای حاکم می باشد در این نوشتار جهت شناخت و آگاهی افراد جامعه برای دستیابی به حقوق خود و همچنین نهادینه کردن حقوق شهروندی، مصادیق حقوق شهروندی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و جایگاه آن در قوانین، مقررات و مدیریت شهری مورد بحث قرار می گیرد توسعه اقتصادی در جهان سوم با رشد انفجاری شهرها همراه شده است داده ها و اطلاعات تلخیص شده سازمان ملل به وسیله آندری روگرز نشان می دهد که در حالی که نرخ رشد سالانه شهری در کشورهای توسعه یافته بین ۱/۵ تا ۲/۴ درصد از سال ۱۹۵۰ تا ۲۰۳۰ خواهد بود، تغییرات جمعیتی نواحی شهری و روستایی جهان نشان می دهد اگرچه تعداد جمعیت شهری در حال افزایش بوده اما تعریف حقوق شهروندی و تعاملات متقابل شهروند و دولت و نهادهای ارائه کننده خدمات مورد منازعه می باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

طیبه نجفی

کارشناشی ارشد علوم قرآن و حدیث

سولماز کریمی

شهرداری تبریز

فهیمه نجفی

کارشناسی ارشد ادبیات فارسی

کریمی، سولماز،1405،نقش شهرداریها در تحقق پذیری حقوق شهروندی با رویکرد مشارکتی،دوازدهمین همایش بین المللی پژوهش های شاخص در مدیریت، حسابداری، بانکداری و اقتصاد،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین همایش بین المللی پژوهش های شاخص در مدیریت، حسابداری، بانکداری و اقتصاد20 اردیبهشت 1405 · مشهد