پایداری مالی صندوقهای بازنشستگی تکمیلی تحلیل ریسک، کفایت ذخایر و ساختار تامین مالی در ایران و جهان

چکیده مقاله

بازنشستگی تکمیلی به عنوان ستون دوم نظام های بازنشستگی در ادبیات اقتصاد، رفاهی مالیه عمومی و سیاست اجتماعی طی دهه گذشته بیش از پیش مورد توجه سیاستگذاران و پژوهشگران قرار گرفته است فشارهای ناشی از سالمندی، کاهش جمعیت، نرخ باروری، افزایش امید به زندگی، ناپایداری مالی نظام های بازنشستگی مبتنی بر روش پرداخت جاری، تغییر الگوهای اشتغال و گسترش انعطاف پذیری بازار کار موجب شده است دولتها به سمت طراحی نظام های چندلایه مبتنی بر تلفیق صندوق های عمومی و صندوق های سرمایه گذاری شده حرکت کنند بازنشستگی تکمیلی که از طریق کارفرمایان، اتحادیه ها یا نهادهای صنفی ایجاد و مدیریت می شود، نقشی روبه رشد در تامین درآمد بازنشستگان و کاهش فشار مالی بر بودجه عمومی دارد ادبیات بین المللی پس از ۲۰۱۰، خصوصا گزارش های ILO، OECD و World Bank همچنین پژوهش های نمایه شده در Scopus و Web of Science نشان می دهد که این نوع صندوق ها علاوه بر افزایش کفایت مزایا، امکان مدیریت بهتر ریسک های جمعیتی را فراهم می کنند و محرکی مهم برای توسعه بازارهای مالی و تعمیق سرمایه گذاری بلندمدت محسوب می شوند در ایران ساختار نظام بازنشستگی به طور تاریخی مبتنی بر صندوق های مزایای معین است که فشار فزاینده ای بر منابع دولت وارد کرده اند سهم بازنشستگی تکمیلی در ایران تا امروز بسیار محدود بوده و تنها بخش کوچکی از جمعیت شاغل را شامل می شود در این مقاله با تکیه بر منابع معتبر بین المللی و مطالعات علمی منتشر شده از سال ۲۰۱۰ به بعد وضعیت بازنشستگی تکمیلی در جهان و ایران بررسی می شود و ضمن تحلیل تطبیقی با نظام های بازنشستگی پایه مبتنی بر روش پرداخت به هنگام PAYG ، پیامدهای مالی، جمعیتی، حکمرانی و عدالت نسلی بررسی می شود مقاله نشان می دهد که گسترش صندوق های تکمیلی در ایران با توجه به روندهای جمعیتی، سطح پوشش، وابستگی به بودجه عمومی و ویژگی های نهادی ضرورتی اجتناب ناپذیر برای دستیابی به پایداری بلندمدت نظام بازنشستگی کشور است در پایان، مقاله تصویری جامع از مسیر آینده و ضرورت اصلاحات ساختاری ارائه می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

طیبه نجفی

کارشناشی ارشد علوم قرآن و حدیث

سینا صادقی

دانشجوی کارشناسی ارشد مالی دانشگاه تهران

فهیمه نجفی

کارشناسی ارشد ادبیات فارسی

�ادقی، سینا،1405،پایداری مالی صندوقهای بازنشستگی تکمیلی تحلیل ریسک، کفایت ذخایر و ساختار تامین مالی در ایران و جهان،دوازدهمین همایش بین المللی پژوهش های شاخص در مدیریت، حسابداری، بانکداری و اقتصاد،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین همایش بین المللی پژوهش های شاخص در مدیریت، حسابداری، بانکداری و اقتصاد20 اردیبهشت 1405 · مشهد