بازتعریف نقش معلم و دانش آموز در اکوسیستم های یادگیری مدرن

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بازتعریف نقش معلم و دانش آموز در اکوسیستم های یادگیری مدرن و ارائه یک مدل مفهومی برای نقش های جدید در عصر دیجیتال به صورت یک مطالعه مروری ترکیبی ترکیب مرور نظام مند و تحلیل محتوای کیفی انجام شد این پژوهش با بهره گیری از روش مرور نظام مند و بر اساس راهنمای پریزما، به بررسی، ارزیابی و ترکیب یافته های پژوهش های کمی و کیفی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ پرداخته و سپس با استفاده از تحلیل محتوای کیفی، به تدوین یک مدل مفهومی برای بازتعریف نقش های معلم و دانش آموز در اکوسیستم های یادگیری مدرن اقدام کرده است جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر شامل وب آگاهی، اسکوپوس، اریک، گوگل دانش و پایگاه های داخلی مانند نورمگز و مگیران با استفاده از ترکیبی از کلیدواژه های مرتبط با نقش معلم، نقش دانش آموز، اکوسیستم یادگیری، یادگیری مدرن، تحول دیجیتال و آموزش قرن بیست ویکم انجام شد و پس از غربالگری اولیه ۸۹۵ سند، در نهایت ۶۵ مقاله و گزارش پژوهشی معتبر برای تحلیل نهایی انتخاب شدند یافته های حاصل از ترکیب مرور نظام مند و تحلیل محتوای کیفی نشان داد که اکوسیستم های یادگیری مدرن، که با ویژگی هایی مانند دیجیتالی شدن، شخصی سازی، شبکه ای شدن، غیرخطی بودن و تمرکز بر یادگیری مادام العمر مشخص می شوند، نیازمند بازتعریف اساسی نقش های معلم و دانش آموز هستند و در این اکوسیستم ها، نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر، راهنما، طراح تجربه یادگیری، همکار و تحلیل گر داده های یادگیری تغییر می کند و نقش دانش آموز نیز از گیرنده منفعل اطلاعات به سازنده فعال دانش، خودراهبر، همکار، تولیدکننده محتوا و ارزیاب نقاد تحول می یابد و همچنین، نتایج نشان داد که این بازتعریف، مستلزم تغییرات بنیادین در ساختارهای آموزشی، برنامه های درسی، روش های تدریس، نظام های ارزشیابی، و فرهنگ سازمانی مدارس است و بدون این تغییرات، هرگونه تلاش برای تطبیق با اکوسیستم های مدرن، به سطحی سازی و ناکارآمدی منجر خواهد شد و از جمله مهم ترین مهارت های مورد نیاز معلمان در نقش جدید، می توان به سواد دیجیتال، طراحی آموزشی، مهارت های تحلیل داده، و توانایی ایجاد انگیزه و مشارکت در دانش آموزان اشاره کرد و همچنین، مهم ترین مهارت های مورد نیاز دانش آموزان در نقش جدید، شامل سواد دیجیتال، خودتنظیمی، تفکر انتقادی، خلاقیت، همکاری و حل مسئله است علاوه بر این، یافته ها نشان داد که بازتعریف نقش ها، با چالش هایی مانند مقاومت معلمان و والدین، کمبود آموزش های کافی، نبود زیرساخت های مناسب، و نظام های ارزشیابی سنتی مواجه است و برای غلبه بر این چالش ها، نیازمند رویکردی نظام مند، تدریجی، مشارکتی و مبتنی بر توانمندسازی همه ذی نفعان است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

افسانه مشهدی کریمی

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۷۴۶۵۷۶۱۶

وجیهه باقری

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۹۲۸۳۵۰۶۴

مریم بشیری

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۶۷۸۵۷۹۲۵

عصمت عماد

فرهنگی آموزش و پرورش کدپرسنلی ۶۷۵۷۴۰۲۱

مشهدی کریمی، افسانه و باقری، وجیهه و بشیری، مریم و عماد، عصمت،1404،بازتعریف نقش معلم و دانش آموز در اکوسیستم های یادگیری مدرن،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه