نقش مدیر مدرسه در ایجاد محیط امن و شاد برای دانش آموزان

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیر مدرسه در ایجاد محیط امن و شاد برای دانش آموزان دوره متوسطه اول انجام شده است این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی از نوع همبستگی با رویکردی آمیخته کیفی کمی می باشد جامعه آماری در بخش کمی شامل کلیه مدیران و دانش آموزان مدارس متوسطه اول شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۴ ۱۴۰۳ به تعداد ۲۱۵ مدیر و ۸۷,۴۳۰ دانش آموز بود که با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی، تعداد ۱۴۰ مدیر و ۳۸۴ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند برای گردآوری داده ها از سه پرسشنامه استاندارد شامل پرسشنامه سبک رهبری مدیران باس و آولیو ۲۰۰۰ ، پرسشنامه احساس امنیت در مدرسه موریس و همکاران ۲۰۰۳ و پرسشنامه شادکامی مدرسه هیوبنر ۱۹۹۴ استفاده گردید روایی پرسشنامه ها با استفاده از روایی محتوایی و سازه و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰ ۸۸، ۰ ۸۵ و ۰ ۹۰ تایید شد در بخش کیفی نیز با ۱۸ نفر از معلمان با سابقه و کارشناسان آموزشی مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام گرفت و داده ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند یافته های کمی پژوهش نشان داد که بین سبک رهبری تحول آفرین مدیران با احساس دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد، در حالی که بین سبک رهبری تبادلی با این متغیرها رابطه معناداری مشاهده نشد همچنین نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که ابعاد رهبری تحول آفرین شامل ترغیب ذهنی، نفوذ آرمانی، انگیزش الهام بخش و ملاحظات فردی، توانایی پیش بینی ۴۶ درصد از تغییرات احساس امنیت و ۵۱ درصد از تغییرات شادکامی مدرسه را دارند نتایج بخش کیفی نیز به استخراج ۴ مضمون اصلی شامل ایجاد جو مشارکتی و دموکراتیک، توجه به نیازهای عاطفی و روانشناختی، برقراری عدالت و انصاف در مدرسه، و طراحی محیط فیزیکی و فضایی مناسب منجر گردید بر اساس یافته های این پژوهش، می توان نتیجه گرفت که مدیران مدارس با بهره گیری از رویکرد رهبری تحول آفرین و با تمرکز بر ایجاد رابطه انسانی و حمایت گرانه، توانمندسازی معلمان و دانش آموزان، تقویت حس تعلق و هویت مدرسه ای، و نیز فراهم آوردن محیطی فیزیکی و روانشناختی امن و شاد، می توانند به طور موثری به ارتقاء احساس امنیت و شادکامی در دانش آموزان کمک نمایند این یافته ها می تواند برای برنامه ریزان آموزشی، مدیران مدارس و مسئولین آموزش و پرورش در جهت تدوین برنامه های توانمندسازی مدیران و بهبود کیفیت محیط های یادگیری مورد استفاده قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فرحناز مهرعلیان

کارشناسی علوم اجتماعی ، قزوین، اسفرورین

مهرعلیان، فرحناز،1404،نقش مدیر مدرسه در ایجاد محیط امن و شاد برای دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه