ریاضی و زندگی روزمره؛ راهکارهای افزایش کاربردگرایی در تدریس

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ریاضیات در زندگی روزمره و ارائه راهکارهای عملی برای افزایش کاربردگرایی در تدریس ریاضی به صورت یک مطالعه مروری ترکیبی ترکیب مرور نظام مند و تحلیل محتوای کیفی انجام شد این پژوهش با بهره گیری از روش مرور نظام مند و بر اساس راهنمای پریزما، به بررسی، ارزیابی و ترکیب یافته های پژوهش های کمی و کیفی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ پرداخته و سپس با استفاده از تحلیل محتوای کیفی، به تدوین راهکارهای عملی برای کاربردگرایی در تدریس ریاضی اقدام کرده است جستجوی نظام مند در پایگاه های داده انجام شد و پس از غربالگری اولیه ۶۵۰ سند، در نهایت ۴۵ مقاله و گزارش پژوهشی معتبر برای تحلیل نهایی انتخاب شدند یافته های حاصل از ترکیب مرور نظام مند و تحلیل محتوای کیفی نشان داد که ریاضیات به عنوان یکی از بنیادین ترین علوم، نقشی گسترده و انکارناپذیر در زندگی روزمره ایفا می کند و از محاسبات ساده روزانه تا تصمیم گیری های پیچیده مالی، برنامه ریزی، مدیریت زمان، خرید، سفر، آشپزی، طراحی و حتی هنر، همه و همه به نوعی با ریاضیات در ارتباط هستند و با این حال، بسیاری از دانش آموزان، ریاضیات را علمی انتزاعی، بی کاربرد و دور از زندگی واقعی می دانند و این نگرش منفی، یکی از مهم ترین عوامل کاهش انگیزه، افت تحصیلی و اضطراب ریاضی در میان دانش آموزان است و همچنین، نتایج نشان داد که تدریس سنتی و انتزاعی ریاضی، یکی از مهم ترین عوامل ایجاد این شکاف بین ریاضیات و زندگی روزمره است و برای پر کردن این شکاف، نیازمند رویکردهای نوین آموزشی هستیم که بر کاربردگرایی، ارتباط با زندگی واقعی و حل مسئله های عملی تاکید دارند و از جمله مهم ترین راهکارهای افزایش کاربردگرایی در تدریس ریاضی، می توان به استفاده از مثال های واقعی و روزمره، طراحی مسئله های عملی و مبتنی بر موقعیت، تلفیق ریاضی با سایر دروس مانند علوم، هنر و اقتصاد ، استفاده از پروژه های عملی و گروهی، بهره گیری از فناوری و ابزارهای دیجیتال، سفرهای علمی و اردوهای ریاضی، مشارکت دانش آموزان در طراحی مسئله، و ارزشیابی مبتنی بر عملکرد و کاربرد اشاره کرد و علاوه بر این، یافته ها نشان داد که عوامل متعددی بر موفقیت در کاربردگرایی تدریس ریاضی تاثیر تعدیل گرانه دارند که از جمله آن ها می توان به باورها و نگرش معلمان نسبت به ریاضیات، دانش محتوایی و تربیتی معلمان، حمایت مدرسه و خانواده، و محتوای کتاب های درسی اشاره کرد و بر اساس یافته ها، یک مدل مفهومی برای کاربردگرایی در تدریس ریاضی ارائه شده است که شامل چهار مولفه اصلی محتوای کاربردی و مرتبط با زندگی، روش های تدریس فعال و مبتنی بر موقعیت، ارزشیابی عملکردی و مبتنی بر کاربرد، و محیط یادگیری حمایت گرانه و مشارکتی است و نشان می دهد که برای دستیابی به کاربردگرایی در تدریس ریاضی، باید به تمامی این مولفه ها به طور هم زمان توجه شود و این رویکرد، می تواند به افزایش انگیزه، کاهش اضطراب، بهبود عملکرد تحصیلی و پرورش مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی در دانش آموزان کمک کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مریم ناصحی

کارشناسی مدیریت دولتی دبیر ریاضی

ناصحی، مریم،1404،ریاضی و زندگی روزمره؛ راهکارهای افزایش کاربردگرایی در تدریس،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه