تحلیل نقش هوش مصنوعی مولد، عاملیت یادگیرنده، تفکر انتقادی و یادگیری عمیق در آموزش مدرسه ای

چکیده مقاله

تحولات شتابان فناوری های هوش مصنوعی، به ویژه ظهور سامانه های هوش مصنوعی مولد، چشم انداز آموزش مدرسه ای را با دگرگونی های اساسی مواجه ساخته است هوش مصنوعی مولد با توانایی تولید متن، تصویر، توضیح، مثال، بازخورد و محتوای آموزشی، از یک ابزار صرفا فناورانه فراتر رفته و به عاملی موثر در بازتعریف رابطه میان معلم، یادگیرنده، محتوا و فرایند یادگیری تبدیل شده است با این حال، ارزش آموزشی این فناوری نه در سرعت تولید اطلاعات، بلکه در چگونگی قرار گرفتن آن در یک معماری تربیتی مبتنی بر عاملیت یادگیرنده، تفکر انتقادی و یادگیری عمیق معنا پیدا می کند هدف مقاله حاضر تحلیل ارتباط میان این چهار سازه در بستر آموزش مدرسه ای و تبیین شرایطی است که تحت آن هوش مصنوعی مولد می تواند به جای تضعیف استقلال شناختی دانش آموز، زمینه تقویت آن را فراهم سازد در این چارچوب، عاملیت یادگیرنده به معنای توانایی دانش آموز برای تعیین هدف، انتخاب راهبرد، ارزیابی منابع، تصمیم گیری، پایش فرایند یادگیری و بازاندیشی درباره عملکرد خود در نظر گرفته شده است تفکر انتقادی نیز ظرفیت تحلیل، استدلال، ارزیابی شواهد، تشخیص پیش فرض ها و داوری مستدل را فراهم می کند و یادگیری عمیق ناظر بر شکل گیری فهم مفهومی، انتقال آموخته ها، ارتباط میان دانش های پیشین و جدید و توانایی استفاده انعطاف پذیر از دانش در موقعیت های تازه است مرور پژوهش های داخلی نشان می دهد که فناوری های هوشمند در صورت استفاده هدفمند می توانند شخصی سازی آموزش، مشارکت، خودتنظیمی، دسترسی به بازخورد و تنوع تجربه های یادگیری را افزایش دهند؛ اما وابستگی منفعلانه به خروجی سامانه های هوش مصنوعی ممکن است به کاهش تلاش شناختی، پذیرش بی چون وچرای اطلاعات، تضعیف مهارت ارزیابی منابع و سطحی شدن فرایند یادگیری منجر شود از این رو، مسئله اصلی در آموزش مدرسه ای «استفاده یا عدم استفاده» از هوش مصنوعی نیست، بلکه طراحی نحوه استفاده از آن است تحلیل حاضر نشان می دهد که تفکر انتقادی باید سازوکار کنترل کیفیت خروجی هوش مصنوعی، عاملیت یادگیرنده باید سازوکار هدایت و مالکیت فرایند یادگیری، و یادگیری عمیق باید معیار نهایی موفقیت آموزشی باشد در چنین الگویی، هوش مصنوعی مولد نه جایگزین معلم یا دانش آموز، بلکه میانجی شناختی و ابزار گفت وگوی آموزشی خواهد بود تحقق این رویکرد مستلزم بازنگری در طراحی تکالیف، شیوه های ارزشیابی، شایستگی های معلمان، سواد هوش مصنوعی و فرهنگ آموزشی مدارس است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

گوهر رحمنی

معلم آموزگار ابتدایی ؛ استان کرمانشاه، شهرستان پاوه

�حمنی، گوهر،1404،تحلیل نقش هوش مصنوعی مولد، عاملیت یادگیرنده، تفکر انتقادی و یادگیری عمیق در آموزش مدرسه ای،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش و پرورش15 بهمن 1404 · ارومیه