تحولات جغرافیایی ایران در عصر معاصر (از دوران پهلوی تا امروز)

چکیده مقاله

این پژوهش تحلیلی به واکاوی عمیق و سنجش گرانه تحولات ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک، و کالبدی اجتماعی ایران در دوران معاصر، از آغاز سلسله پهلوی ۱۳۰۴ تا زمان حال ۲۰۲۶ ، می پردازد هدف اصلی، شناسایی نیروهای محرکه اصلی داخلی و خارجی است که مرزهای سرزمینی، کاربری اراضی، توزیع فضایی جمعیت و جایگاه منطقه ای ایران را دستخوش تغییر کرده اند رویکرد مقاله تحلیلی بوده و بر تفسیر شواهد تاریخی، اسناد رسمی و نظریه های جغرافیای سیاسی استوار است، نه صرفا ارائه آمار یافته ها حاکی از آن است که دوره پهلوی با تاکید بر مدرنیزاسیون متمرکز و توسعه زیرساخت های خطی، هویت جغرافیایی جدیدی را تعریف کرد؛ در حالی که پس از انقلاب ۱۳۵۷، توسعه جغرافیایی با چالش هایی نظیر بازتعریف هویت ملی، تمرکززدایی نسبی منطقه ای و تاثیرپذیری از تحولات ژئوپلیتیک جهانی مانند پایان جنگ سرد و ظهور قدرت های منطقه ای مواجه شد جهانی شدن نیز با افزایش تعاملات اقتصادی و فرهنگی، مرزهای فیزیکی را سیال تر کرده است در نهایت، این مقاله استدلال می کند که تحولات جغرافیایی ایران یک فرایند خطی نبوده، بلکه مجموعه ای از واکنش ها و کنش های متضاد در برابر فشارهای نوسازی، ایدئولوژی و نظم بین المللی بوده است نظریه دوگانگی مکانی

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

نهال تربتی

۱-دانشجو دکتری، مدیریت شهری، دانشگاه تهران، تهران

صدیف یادگاری

کارشناسی مطالعات اجتماعی، معاون دبیرستان شبانه روزی شهید بهشتی خنداب

یادگاری، صدیف،1404،تحولات جغرافیایی ایران در عصر معاصر (از دوران پهلوی تا امروز)،بیست و یکمین کنفرانس ملی پژوهش های نوین در تعلیم و تربیت، روانشناسی، فقه و حقوق و علوم اجتماعی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و یکمین کنفرانس ملی پژوهش های نوین در تعلیم و تربیت، روانشناسی، فقه و حقوق و علوم اجتماعی28 بهمن 1404 · شیروان