بررسی اصل قانونی بودن جرم و مجازات از دیدگاه حقوق اسلامی

چکیده مقاله

اصل قانونی بودن جرم و مجازات یکی از اصول بنیادین حقوق کیفری است که ریشه در مفاهیم عدالت و آزادی دارد پژوهش حاضر با هدف بررسی این اصل از دیدگاه حقوق اسلامی انجام شده است روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی تحلیلی است که با بهره گیری از منابع فقهی اصولی به تحلیل و تطبیق موضوع پرداخته است یافته ها نشان داد که در حقوق اسلامی اصل قانونی بودن جرم و مجازات نه تنها مورد پذیرش است بلکه با اتکا به منابعی چون قرآن، سنت، عقل و اجماع پایه های نظری مستحکمی دارد از مهم ترین دلایل قرآنی می توان به آیه ۱۵ سوره اسراء و قاعده عقلی قبح عقاب بلا بیان اشاره کرد که بر لزوم اعلام و بیان جرم و مجازات پیش از اعمال آن تاکید دارند نتایج پژوهش نشان داد که حقوق اسلامی با تاکید بر اصول عدالت، حفظ کرامت انسانی و جلوگیری از استبداد زمینه های مناسب برای پاسخ گویی به مسائل نوظهور و چالش های معاصر فراهم می کند اجتهاد در نظام فقهی اسلام ابزار کارآمدی برای تفسیر احکام کلی و تطبیق آنها با شرایط اجتماعی و حقوقی متغیر است بنابراین این مطالعه تاکید می کند که اصل قانونی بودن جرم و مجازات در حقوق اسلامی ابزاری موثر برای تقویت نظم اجتماعی، تضمین عدالت و احترام به حقوق فردی و اجتماعی محسوب می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهدیار بنیادی نایینی

دانشجوی کارشناسی معارف اسلامی و حقوق موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره

احد امیدی

استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم ایران

�نیادی نایینی، مهدیار و امیدی، احد،1404،بررسی اصل قانونی بودن جرم و مجازات از دیدگاه حقوق اسلامی،چهارمین کنگره بین المللی دانشجویان حقوق، علوم سیاسی و علوم اجتماعی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین المللی دانشجویان حقوق، علوم سیاسی و علوم اجتماعی29 آبان 1404 · تهران