تحول مفهوم امنیت از امنیت ملی تا امنیت جامع در پرتو حقوق بینالملل زیست محیطی

چکیده مقاله

یکی از مهمترین دلایل بیتوجهی به آسیبهای زیست محیطی جهانی، تمرکز دولتها بر جنبههای نظامی و دفاعی مفهوم امنیت ملی است این موضوع به دو دلیل رخ میدهد: الف برتری نگرش تکبعدی در مدلهای امنیتی زیستاجتماعی و ب توجه نداشتن به اصول حاکم در حوزه مطالعات حقوق زیستمحیطی حقوق بینالملل محیط زیست با دغدغه ایجاد توازن میان نیازها و الزامهای امنیتی دولتها از یک سو و متعهد ساختن آنها به حفاظت از محیط زیست جهانی از دستیازی گسترده و بیرویه از سوی دیگر، در دوره پسا جنگ سرد وارد ادبیات علم حقوق شد با گذشت چند دهه از پیشینه آن، امروزه تعهد و مسئولیت بینالمللی دولتها در رویه قضایی و داوری بینالمللی در چارچوب مسئولیت حقوقی آنها در پرهیز از آلودگی محیط زیست و جبران خسارتهای وارده به خوبی تثبیت شده و در اسناد بینالمللی مانند مواد ۲۱ اعلامیه استکهلم و ۱۲ اعلامیه ریودوژانیرو بازتاب یافته است سئوال مطرح برای نوشتار حاضر این است که «حقوق بینالملل زیست محیطی چه تحولی را در مفهوم امنیت ملی بوجود آورده است؟» در پاسخ، با کاربست روش توصیفی تحلیلی و از نگره رویکرد امنیتی مکتب کپنهاگ، تلاش شده تا این فرضیه به آزمون گذاشته شود که «ارتقاء استانداردها و قواعد زیست محیطی در حقوق بینالملل سبب رفع تضییق از مفهوم امنیت و توسیع آن از امنیت ملی به امنیت جامع شده است»

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

حسین صوراناری

پژوهشگر

احمد ستارزاده

پژوهشگر

�وراناری، حسین و ستارزاده، احمد،1404،تحول مفهوم امنیت از امنیت ملی تا امنیت جامع در پرتو حقوق بینالملل زیست محیطی،پانزدهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پانزدهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی25 اسفند 1404 · تهران