بررسی جلوه عاشق و معشوق در غزلیات ۱ تا ۳ دیوان خاقانی بر اساس تصحیح سجادی

چکیده مقاله

خاقانی از شاخص ترین قلل ادب فارسی، غزلیات لطیف و پر احساسی از خود به یادگار گذاشته است خاقانی نه تنها در اشعار فاخر و استفاده از انواع صنایع ادبی و کاربرد مطالب علمی و نجومی در اشعار و به خصوص قصایدش زبانزد است، بلکه در سرودن غزل های احساسی عاشقانه و قرار گیری در جایگاه یک عاشق دل باخته مظلوم و شکایت از معشوق جفاکار نیز بسیار تواناست در این جستار با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع دسته اول کتابخانه ای و همچنین پژوهش های مرتبط با موضوع، به بررسی جلوه عاشق و معشوق در ۳ غزل ابتدایی دیوان او بر اساس تصحیح استاد سجادی پرداخته شده است این پژوهش با تکیه بر پارامترهایی چون زیبایی ظاهری معشوق، جور و جفای معشوق، فراق و دوری معشوق، ناز و غرور معشوق و وضعیت عاشق یا عاشقان انجام شده است خاقانی در این غزلیات بیش از همه سخن از جفاکاری و ظلم معشوق سخن گفته است؛ پس از آن به بررسی وضعیت عاشقان آن معشوقه جفاکار پرداخته است همچنین درباره جمال معشوق و ناز و غرور و فراق او از همه مباحث کمتر سخن به میان آورده است در کل خاقانی متمایل به توصیف اعمال معشوق و نتیجه آن بر عاشقان و بیان وضعیت ایشان بوده است و از توصیف زیبایی ظاهری و عشوههای معشوق و دوری او کمتر سخن گفته است کمترین بحث در این اشعار، فراق معشوق بوده است که این مساله در اکثر غزلیات فارسی حالتی عکس دارد همچنین عاشقان منجمله خود خاقانی، افرادی مظلوم، ستمکش و دل سوخته هستند که این مورد با نمود عاشقان در پهنه ادبیات غنایی، تطابق دارد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی بستانی

دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد

فاطمه محمدی

دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی دانشگاه بیرجند

�ستانی، علی و محمدی، فاطمه،1404،بررسی جلوه عاشق و معشوق در غزلیات ۱ تا ۳ دیوان خاقانی بر اساس تصحیح سجادی،بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ20 فروردین 1404