تلمیح و انواع آن در اشعار کسایی مروزی

چکیده مقاله

تلمیح یکی از شگردهای خیالانگیز و زیبایی آفرین بدیع معنوی است که اثرگذاری کالم را قوت می بخشد و بر غنای آن می افزاید حکیم کسایی مروزی از سخنوران و عالمان برجسته قرن چهارم و اوایل قرن پنجم می باشد که در عرصه سخن، پیرایه بند سلسله معنی آرایی است و شعر را به طریق نیکو پرورانده است این پژوهش با هدف بررسی شگرد تلمیح و انواع آن در شعر کسایی صورت گرفته است تا مشخص شود حکیم، چگونه از این ابزار استفاده کرده و تا چه اندازه موفق بوده است همچنین آگاهی از نوع تلمیحاتی که به کار برده است، میزان توانایی و آشنایی او با مسائل مختلف را نشان می دهد و نماینده جلوه ای، هرچند کوچک، از زمانه این شاعر در زمینه تلمیح می باشد بنابراین بررسی این موضوع اهمیت می یابد روش کار در این تحقیق، توصیفی تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای است پس از تتبع و کاوش مشخص شد که کسایی از میان تلمیحات دینی، تاریخی، ادبی و اساطیری استفاده شده در دیوانش، بیش از همه از تلمیحات دینی بهره برده که چشمزد به آیات قرآن، دارای بیشترین بسامد در این نوع تلمیح می باشد همچنین در بخش تلمیحات ادبی، اغلب از نام معاشیق عرب استفاده کرده است به طور کلی، جهت گیری مذهبی شاعر، در ایجاد بخش اعظم نظام تلمیحات او بسیار موثر بوده است