چکیده مقاله
تصمیم گیری در زندگی روزمره اغلب فرآیندی منطقی و مبتنی بر اطلاعات کامل فرض می شود، در حالی که شواهد روان شناسی شناختی نشان می دهد انسان ها در عمل، به شدت تحت تاثیر میان برهای ذهنی و سوگیری های شناختی قرار دارند سوگیری های شناختی به الگوهای نظام مند خطا در پردازش اطلاعات گفته می شود که می توانند ادراک، قضاوت و انتخاب های فرد را از حالت بهینه و عقلانی منحرف سازند این سوگیری ها، که ریشه در محدودیت های ظرفیت پردازش، نیاز به ساده سازی اطلاعات و تاثیر هیجان و زمینه اجتماعی دارند، در طیف وسیعی از موقعیت های روزمره، از خرید و مصرف گرفته تا روابط بین فردی، ارزیابی خطر، برنامه ریزی مالی و حتی رفتارهای سلامت، نقش آفرینی می کنند پژوهش های کلاسیک در حوزه داوری و تصمیم گیری نشان داده اند که انسان ها برای کاهش پیچیدگی موقعیت ها از هیوریستیک هایی مانند دسترسی، نمایندگی و لنگرگیری استفاده می کنند؛ اما همین هیوریستیک ها در بسیاری از شرایط، به سوگیری هایی همچون سوگیری تاییدی، خوش بینی افراطی، خطای هزینه هدررفته و اثر چارچوب بندی منجر می شوند پیامد این سوگیری ها می تواند شامل تصمیم های پرخطر، حفظ باورهای نادرست، مقاومت در برابر شواهد جدید و ارزیابی غلط از احتمالات باشد در عین حال، برخی از این میان برها در موقعیت های خاص، کارآمدی عملی و سرعت تصمیم گیری را افزایش می دهند و از این رو نمی توان آن ها را صرفا خطاهایی منفی تلقی کرد این مقاله ی مروری با تمرکز بر زندگی روزمره، به تبیین مهم ترین سوگیری های شناختی، سازوکارهای شکل گیری آن ها و پیامدهایشان در حوزه های مختلف می پردازد و در نهایت بر اهمیت آموزش سواد شناختی، خودآگاهی و طراحی محیط های تصمیم گیری هوشمند برای کاهش اثرات مخرب این سوگیری ها تاکید می کند
کلیدواژهها
نویسندگان
عفت خدیوی
دانشگاه ملی زاهدان
امیر جهانی
دانشگاه فرهنگیان شهید بهشتی مشهد
المیرا دلداده مهربان
دانشگاه آزاد واحد گرگان
الناز دلداده مهربان
دانشگاه آزاد واحد تنکابن
شیوه ارجاع
�دیوی، عفت و جهانی، امیر و دلداده مهربان، المیرا و دلداده مهربان، الناز،1404،نقش سوگیری های شناختی در تصمیم گیری روزمره،چهاردهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی،تهران
ارائهشده در
مجموعه مقالات چهاردهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی30 آبان 1404 · تهران