وجوه افتراق و اشتراک هبه و هدیه در نظام حقوقی ایران و عرف جامعه بین المللی

چکیده مقاله

این پژوهش به بررسی تطبیقی مفاهیم «هبه» و «هدیه» در نظام حقوقی ایران و عرف جامعه بین المللی می پردازد در حقوق ایران هبه به عنوان یک عقد تملیکی رایگان در مواد ۷۹۵ تا ۸۰۷ قانون مدنی تعریف شده و نیازمند ایجاب، قبول، قبض، و در مواردی ثبت رسمی است در مقابل هدیه فاقد تعریف قانونی است و بیشتر جنبه عرفی، احساسی و فرهنگی دارد که در مناسبت های اجتماعی رایج است و معمولا بدون تشریفات حقوقی انجام می شود در نظام های حقوقی خارجی، به ویژه در کشورهای کامن لا Donation به عنوان انتقال رایگان مال با شرایطی چون قصد واقعی مال، مشخص بودن گیرنده، تحویل مال و در مواردی تنظیم سند رسمی Gift Deed شناخته می شود همچنین در برخی کشورها، Donation ممکن است مشمول مالیات هدیه باشد وجوه افتراق این دو مفهوم شامل ماهیت حقوقی، آثار مالکیتی، قابلیت رجوع، ثبت رسمی، و بار مالیاتی است در مقابل وجوه اشتراک آنها شامل ماهیت غیرمعاوضی، نیاز به رضایت و قبض، انگیزه محبت آمیز و نقش اجتماعی در تقویت روابط انسانی می باشد نتیجه آنکه هبه و هدیه با وجود شباهت های ظاهری در ساختار حقوقی و آثار عملی تفاوت های بنیادینی دارند شناخت دقیق این مفاهیم برای تنظیم اسناد، تحلیل حقوقی و پیشگیری از اختلافات ضروری است و در مطالعات تطبیقی توجه به تفاوت های فرهنگی و حقوقی میان نظام های مختلف اهمیت ویژه ای دارد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمدرضا غفوری

پژوهشگر و دانشجوی کارشناسی حقوق

�فوری، محمدرضا،1404،وجوه افتراق و اشتراک هبه و هدیه در نظام حقوقی ایران و عرف جامعه بین المللی،چهارمین کنگره بین المللی دانشجویان حقوق، علوم سیاسی و علوم اجتماعی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین المللی دانشجویان حقوق، علوم سیاسی و علوم اجتماعی29 آبان 1404 · تهران