محدوده ولایت عامه فقها در اندیشه سیاسی و رفتار حکومتی محقق کرکی

چکیده مقاله

اندیشه سیاسی علمای شیعه در عصر غیبت بر نیابت عام فقیه از جانب معصوم استوار است محقق کرکی از جمله فقهایی است کهپرداختن به اندیشه او در زمینه عموم نیابتفقها، به عنوان نقطه عطفی در سیر تطور نظریه متعالیه ولایت فقیه محسوب میشود، زیرا با استفاده از متون دینی به جایگاه ولی فقیه پرداخته ونظریه وی در محدوده ولایت عامه فقها در اندیشه سیاسی و رفتارحکومتی ایشان از اهدافی است که نقش بسزایی در جامعه امروز دارد به همین خاطر در این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و استفاده و استناد به منابع معتبر و مختلف نظریه ایشان تبیین وتشریح میشود یافته های پژوهش حاکی از لزوم هدایت اجتماعی، حکمرانی ایده آل، ذکر شرایط حاکم حکومت اسلامی و همچنین قانونمداری شرع مقدس اسلام به عنوان تعیینکننده بایدها و نبایدها در مساله حکمرانی از مهمترین مولفه های نظری اندیشه سیاسی او محسوب میشود همچنین تلاش برای اجرای امر به معروف و نهی از منکر و نیز سازماندهی مالی مسلمانان در قالب اخذ خمس و کوشش در جهت فصل الخطاب بودن حکم فقها در مسائلی چون جنگ و صلح و دفاع از جمله تبلورهای رفتاری و عملی این اندیشه از او شمرده میشود که درنتیجه محقق کرکی قائل به ولایت مطلقه فقیه است یعنی تمام اختیاراتی را که برای معصومین ع ثابت بوده برای فقیهی که شرایط مذکور از سوی شرع را دارا باشد،ثابت میداند برهمین اساس قائل به حاکمیت اسلام و مبناو معیاربودن شرع و وحی برای قانونگذاری می باشد تاآنجا که امربه معروف و نهی ازمنکر، سازمان مالی، سازمان دفاعی را براساس دین تشریح وتبیین کرده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

کیوان خجسته مهر

دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی دانشگاه معارف اسلامی

کامران اویسی

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه معارف اسلامی قم

�جسته مهر، کیوان و اویسی، کامران،1402،محدوده ولایت عامه فقها در اندیشه سیاسی و رفتار حکومتی محقق کرکی،هفتمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی30 آبان 1402 · تهران