نقش خیال پردازی در غزل های حافظ با رویکرد بلاغی

چکیده مقاله

پژوهش حاضر به بررسی نقش خیال پردازی در غزل های حافظ با رویکرد بلاغی می پردازد خیال پردازی یکی از مهم ترین عناصر هنری در شعر حافظ است که به وسیله آرایه های بلاغی نظیر استعاره، تشبیه، مجاز و کنایه، تصاویر ذهنی و تجسم های شاعرانه، فضایی خیال انگیز و چندلایه در غزل ها خلق می کند هدف اصلی این پژوهش تحلیل دقیق سازوکارهای خیال پردازی و تاثیر آن بر ساختار بلاغی و معنایی غزل های حافظ است تا جایگاه این پدیده هنری در انتقال مضامین عاشقانه، عرفانی و فلسفی روشن گردد روش تحقیق به صورت کیفی و توصیفی و کتابخانه ای انجام شده و با جمع آوری منابع علمی معتبر از پایگاه هایی مانند سیویلیکا، SID، نورمگز، مگ ایران و گوگل اسکولار، به تحلیل آرایه های بلاغی و تصاویر خیال انگیز در دیوان حافظ پرداخته شده است یافته ها نشان می دهد که خیال پردازی در شعر حافظ نه تنها به عنوان زینت بخش زبان و آرایه های شعری عمل می کند، بلکه به عنوان ساختاری منسجم و سازمان دهنده، انسجام معنایی غزل ها را تقویت کرده و موجب ایجاد فضای ذهنی و تخیلی می شود که خواننده را به تامل و کشف لایه های مختلف معنا دعوت می کند همچنین، تصاویر ذهنی شاعرانه که غالبا برگرفته از طبیعت و مفاهیم عرفانی هستند، نقش مهمی در غنای معنایی و جذابیت شعری دارند شیوه های متنوع ایجاد خیال همچون به کارگیری تضاد، ابهام و بازی های معنایی، تجربه خوانش شعر را زنده و تعاملی ساخته است به این ترتیب، پژوهش حاضر اهمیت خیال پردازی را در بلاغت غزل های حافظ تاکید کرده و زمینه ساز مطالعات عمیق تر و تخصصی تر در این حوزه می باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ابوالفضل صیادی

دانشگاه فرهنگیان مازندران

محمدعلی نوری خوش رودباری

دانشگاه فرهنگیان مازندران

فاطمه فرامرزی مرزنگو

دانشگاه مازندران

�یادی، ابوالفضل و نوری خوش رودباری، محمدعلی و فرامرزی مرزنگو، فاطمه،1404،نقش خیال پردازی در غزل های حافظ با رویکرد بلاغی،سیزدهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سیزدهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی31 تیر 1404 · تهران