واکاوی چالش های تدوین برنامه درسی در آموزش مجازی و راهکارهای ارتقای کیفیت: یک مطالعه مروری

چکیده مقاله

زمینه و هدف: با گسترش شتابان فناوری های دیجیتال در عصر پسا کرونا، آموزش مجازی به یکی از ارکان جدایی ناپذیر نظام های آموزشی تبدیل شده است با این حال، تدوین برنامه درسی متناسب با این بستر همواره با چالش های پداگوژیک و ساختاری متعددی روبه رو بوده است پژوهش حاضر با هدف واکاوی جامع چالش های تدوین برنامه درسی در آموزش مجازی و شناسایی راهکارهای نوین جهت ارتقای کیفیت یادگیری انجام گردید روش کار: این مطالعه به روش مروری سیستماتیک و با پیروی از پروتکل PRISMA انجام شد جهت گردآوری داده ها، جستجوی گسترده ای در پایگاه های اطلاعاتی معتبر شامل Scopus، Web of Science، ERIC، Science Direct و Google Scholar با استفاده از واژگان کلیدی مرتبط در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ صورت گرفت پس از غربالگری اولیه و ارزیابی کیفیت مطالعات بر اساس معیارهای ورود، تعداد مثلا ۳۰ مقاله نهایی انتخاب و با روش تحلیل محتوای کیفی مورد سنتز قرار گرفتند یافته ها: تحلیل یافته ها نشان داد که اصلی ترین چالش های تدوین برنامه درسی در سه دسته کلی طبقه بندی می شوند: ۱ چالش های پداگوژیک غلبه رویکرد محتوا محور، خستگی دیجیتال و ضعف در طراحی تعاملی ؛ ۲ چالش های تکنولوژیک و نوظهور ابهامات اخلاقی و پداگوژیک در ادغام هوش مصنوعی زاینده و شکاف دیجیتال ؛ و ۳ چالش های ارزشیابی ناکارآمدی آزمون های سنتی در سنجش مهارت های برتر همچنین راهکارهای استخراج شده بر محوریت شخصی سازی یادگیری، استفاده از مدل های یادگیری خرد Micro learning ، ارزشیابی های فرآیند محور Authentic Assessment و تقویت سواد هوش مصنوعی در برنامه های درسی متمرکز بود نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که ارتقای کیفیت در آموزش مجازی مستلزم بازنگری پارادایمیک در طراحی برنامه درسی و گذر از مدل های خطی به سمت الگوهای انطباقی و یادگیرنده محور است ادغام هوشمندانه فناوری های نوظهور در کنار توجه به عدالت آموزشی و طراحی پداگوژیک تعاملی، کلید دست یابی به یادگیری پایدار در نظام های آموزشی نوین محسوب می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فریده معارفی

دانشجوی دکتری برنامه ریزی آموزش از دور

لاله محجوبیان

دانشجوی دکتری برنامه ریزی آموزش از دور، دانشگاه پیام نور شیراز

زینب آبخیز

دانشجوی دکتری برنامه ریزی آموزش از دور

معارفی، فریده و محجوبیان، لاله و آبخیز، زینب،1404،واکاوی چالش های تدوین برنامه درسی در آموزش مجازی و راهکارهای ارتقای کیفیت: یک مطالعه مروری،پانزدهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پانزدهمین همایش ملی تحقیقات میان رشته ای در مدیریت و علوم انسانی25 اسفند 1404 · تهران