تحلیل و واکاوی شعر شاملو با رهیافت تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف (مطالعه موردی: شعر بر سنگفرش)

چکیده مقاله

تحلیل و واکاوی متون ادبی از این جهت یک ضرورت انکارناپذیر است؛ چرا که اصولا هنرمندان و از جمله شاعران همواره مطالب زیادی از جهات گوناگون برای گفتن دارند این مساله در شعر و ادبیات فارسی بویژه در ادبیات معاصر ضرورتی دوچندان دارد چرا که اولا ادبیات با روح، جان و فرهنگ ملت ایران پیوند خورده است و از سویی شعر فارسی در دوران معاصر محمل بسیار مناسبی برای مطرح ساختن انواع گفتمان های سیاسی و اجتماعی بود تحلیل گفتمان که در زبان فارسی به «سخن کاوی»، «تحلیل کلام» و «تحلیل گفتار» تر جمه شده است مطالعه ای میان رشته ای است که از اواسط دهه ۱۹۶۰ م تا اواسط دهه ۱۹۷۰ م در پی تغییرات گسترده در رشته هایی چون جامعه شناسی، روانشناسی اجتماعی و ادراکی، شعر، زبانشناسی و نشانه شناسی و سایر رشته های علاقه مند به مطالعه نظام مند کارکرد و فرایند تولید گفتار، نوشتار و ساختار، ظهور نمود این رویکرد نخستین بار به صورت رسمی در نظریه نورمن فرکلاف مطرح شد فرکلاف به منظور تحلیل یک متن سه مولفه تفسیر، تبیین و توصیف را مطرح کرد در جستار پیش رو که به روش توصیفی – تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و روش سندکاوی صورت گرفته است، بر آنیم تا یکی از اشعار سیاسی شاملو با نام «بر سنگفرش» را مورد تحلیل و واکاوی قرار دهیم نتایج پژوهش نشان می دهد که در هر سه سطح یاد شده، ایدئولوژی غالب بر شعر یعنی جهت گیری سیاسی شاملو تاثیرگذار بوده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا مهرابی شهرکی

دانشجوی مقططع دکتری رشته زبانشناسی همگانی دانشگاه آزاد اسلامی تاکستان ایران

مهرابی شهرکی، زهرا،1404،تحلیل و واکاوی شعر شاملو با رهیافت تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف (مطالعه موردی: شعر بر سنگفرش)،بیست و دومین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و دومین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ24 مرداد 1404 · تهران