چکیده مقاله
پریشانی روانشناختی در بیماریهای مزمن صرفا بازتاب مستقیم شدت علائم جسمانی نیست و در بسیاری از بیماران، حتی در شرایط کنترل نسبی بیماری، به شکل پایدار ادامه مییابد هدف این مرور روایی، بررسی فرآیندهای شناختی، هیجانی و رفتاری خودحفظکنندهای است که میتوانند میان تجربه بیماری مزمن و تداوم پریشانی قرار گیرند منابع منتشرشده در پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science، PsycINFO و Google Scholar با تمرکز بر تنظیم هیجان، اجتناب تجربهای، نگرانی و نشخوار فکری، بازنماییهای بیماری، خودکارآمدی، عزتنفس، پذیرش و ذهنآگاهی بررسی شدند شواهد مرورشده نشان میدهد که بازنمایی تهدیدآمیز از بیماری، عدم قطعیت درباره آینده، دشواری تنظیم هیجان، اجتناب تجربهای، پردازش شناختی تکرارشونده و کاهش احساس کنترل میتوانند در چرخهای بازخوردی یکدیگر را تقویت کنند شواهد مربوط به بیماری مزمن کلیه، دیابت نوع ۱، سرطان، بیماریهای قلبیعروقی، درد مزمن و چندبیماری نیز نشان میدهد که این فرآیندها با افسردگی، اضطراب، افت کیفیت زندگی، دشواری خودمراقبتی و پیامدهای نامطلوبتر همراهاند در مقابل، پذیرش، ذهنآگاهی، تنظیم هیجان سازگارانه و خودکارآمدی میتوانند نقاط بالقوه برای شکستن چرخه باشند نتیجهگیری میشود که مفهومسازی پریشانی در بیماری مزمن باید از مدل خطی بیماری ← پریشانی به سمت مدل پویا و فرآیندمحور حرکت کند؛ مدلی که در آن تشخیص و شدت بیماری زمینه را فراهم میکنند، اما تداوم پریشانی تا حدی به فرآیندهای قابل تغییر فردی و بینفردی وابسته است این چارچوب میتواند مبنایی برای مداخلات روانشناختی، آموزش خودمدیریتی و برنامههای مهارتمحور در کنار مراقبت پزشکی باشد
کلیدواژه‌ها
نویسندگان
زهرا پایدار
کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی گروه روانشناسی بالینی
شیوه ارجاع
پایدار، زهرا،1405،چرا پریشانی روانشناختی پایدار میماند؟ یک مرور روایی از فرآیندهای شناختی، هیجانی و رفتاری خودحفظکننده در بیماریهای مزمن،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر
ارائه‌شده در
مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر