تاثیر امتحانات سرنوشت ساز بر اضطراب تحصیلی دانش آموزان

چکیده مقاله

امتحانات سرنوشت ساز، به ویژه آزمون هایی که نتایج آن ها در تعیین آینده تحصیلی، انتخاب رشته، ورود به مدارس یا دانشگاه های برتر و حتی جایگاه اجتماعی دانش آموزان نقش اساسی دارد، از مهم ترین منابع فشار روانی در دوره تحصیل به شمار می آیند این نوع امتحانات معمولا با انتظارات بالا از سوی خانواده، مدرسه و جامعه همراه هستند و به همین دلیل می توانند سطح قابل توجهی از اضطراب تحصیلی را در دانش آموزان ایجاد کنند اضطراب تحصیلی حالتی از نگرانی، تنش، ترس از شکست و اشتغال ذهنی مداوم نسبت به عملکرد آموزشی است که نه تنها بر وضعیت روانی دانش آموز اثر می گذارد، بلکه می تواند فرایند یادگیری، تمرکز، حافظه، انگیزش و عملکرد واقعی او را نیز تحت تاثیر قرار دهد تاثیر امتحانات سرنوشت ساز بر اضطراب تحصیلی را می توان در ابعاد مختلف شناختی، هیجانی، رفتاری و جسمانی بررسی کرد در بعد شناختی، دانش آموزان ممکن است درگیر افکار منفی، پیش بینی شکست، مقایسه خود با دیگران و نگرانی افراطی نسبت به نتایج امتحان شوند در بعد هیجانی، احساساتی مانند ترس، درماندگی، ناامیدی و کاهش اعتمادبه نفس بروز می یابد در بعد رفتاری، اجتناب از مطالعه، اهمال کاری، بی قراری یا حتی مطالعه افراطی و فرساینده مشاهده می شود همچنین در بعد جسمانی، نشانه هایی مانند تپش قلب، بی خوابی، تعریق، سردرد، دل درد و خستگی مزمن ظاهر می گردد این نشانه ها در کنار یکدیگر می توانند چرخه ای معیوب ایجاد کنند که در آن اضطراب، عملکرد را کاهش می دهد و افت عملکرد نیز به افزایش بیشتر اضطراب می انجامد عوامل متعددی در تشدید یا کاهش اضطراب ناشی از امتحانات سرنوشت ساز نقش دارند از جمله این عوامل می توان به ویژگی های شخصیتی دانش آموز، سطح آمادگی علمی، شیوه های مطالعه، حمایت عاطفی خانواده، انتظارات والدین، سبک مدیریت کلاس و ارزشیابی معلمان، فضای رقابتی مدرسه و نگرش فرهنگی جامعه نسبت به موفقیت تحصیلی اشاره کرد در بسیاری از موارد، هنگامی که موفقیت در یک آزمون به عنوان تنها مسیر پیشرفت و ارزشمندی فرد معرفی می شود، فشار روانی دانش آموزان افزایش می یابد در مقابل، آموزش مهارت های مقابله ای، برنامه ریزی درسی مناسب، تقویت خودکارآمدی، حمایت روانی عاطفی، و اصلاح نگرش نسبت به آزمون می تواند به کاهش اضطراب و بهبود عملکرد تحصیلی کمک کند در مجموع، امتحانات سرنوشت ساز اگرچه با هدف سنجش شایستگی های آموزشی برگزار می شوند، اما در صورت نبود حمایت های روان شناختی و آموزشی کافی، می توانند به عاملی جدی در شکل گیری و تشدید اضطراب تحصیلی تبدیل شوند بنابراین، لازم است نظام آموزشی، خانواده ها و مشاوران مدرسه با اتخاذ رویکردی چندبعدی، علاوه بر آماده سازی علمی دانش آموزان، به سلامت روان آنان نیز توجه ویژه داشته باشند تا فرایند ارزشیابی تحصیلی به جای ایجاد فرسودگی و اضطراب، زمینه ساز رشد، یادگیری و شکوفایی توانمندی ها شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاروق عزیز زاده

راهبر آموزشی

عیسی باشبلاغی

مدیر آموزگار

�زیز زاده، فاروق و باشبلاغی، عیسی،1405،تاثیر امتحانات سرنوشت ساز بر اضطراب تحصیلی دانش آموزان،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر