بررسی نقش هوش مصنوعی در امنیت شبکه

چکیده مقاله

با گسترش روزافزون فناوری اطلاعات و ارتباطات و استفاده گسترده از شبکه های رایانه ای در ایران، سازمان ها و نهادها در معرض تهدیدات سایبری پیچیده و متنوع قرار گرفته اند این تهدیدات شامل نفوذهای غیرمجاز، بدافزارها، حملات فیشینگ، حملات انکار سرویس توزیع شده و تهدیدات داخلی است روش های سنتی امنیت شبکه که مبتنی بر قواعد ثابت و واکنش پس از وقوع حادثه هستند، به دلیل پیچیدگی و سرعت بالای حملات، دیگر قادر به پاسخگویی موثر نیستند در چنین شرایطی، هوش مصنوعی با قابلیت های تحلیلی و پیش بینانه خود، به عنوان راهکاری موثر و نوین برای ارتقای امنیت شبکه مطرح می شود این پژوهش با هدف تحلیل نقش هوش مصنوعی در امنیت شبکه های رایانه ای در ایران انجام شده است ابتدا مفاهیم و مبانی نظری مرتبط با هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق بررسی شد سپس امنیت شبکه و تهدیدات رایج، شامل اهداف امنیتی، انواع حملات و ضعف های روش های سنتی، تحلیل شد بخش اصلی پژوهش به بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه های سیستم های تشخیص نفوذ، شناسایی و تحلیل بدافزارها، تحلیل رفتار کاربران، مقابله با حملات فیشینگ و پاسخ خودکار به تهدیدات اختصاص یافت در ادامه، چالش ها و محدودیت های فنی، سازمانی، حقوقی و اقتصادی به ویژه در زمینه کمبود داده های بومی، محدودیت منابع، هزینه های پیاده سازی، کمبود نیروی متخصص و مسائل حریم خصوصی و قانونی بررسی شد یافته های پژوهش نشان می دهند که هوش مصنوعی می تواند با تحلیل حجم عظیمی از داده ها، شناسایی الگوهای پنهان و پیش بینی تهدیدات، سطح امنیت شبکه ها را به طور چشمگیری افزایش دهد الگوریتم های یادگیری ماشین و یادگیری عمیق قادرند حملات ناشناخته و پیچیده را شناسایی کرده، خطای انسانی را کاهش دهند و واکنش به تهدیدات را سریع تر کنند استفاده از فناوری هایی مانند یادگیری فدرال و سیستم های تطبیقی امکان بهره گیری از داده های حساس بدون نقض حریم خصوصی را فراهم می کند و به تقویت امنیت شبکه های ملی کمک می کند نتایج این پژوهش می تواند برای مدیران فناوری اطلاعات، سیاست گذاران و پژوهشگران راهنمایی ارزشمند فراهم آورد این یافته ها نه تنها نشان دهنده قابلیت های هوش مصنوعی در بهبود امنیت شبکه های ایرانی است، بلکه چارچوبی برای تصمیم گیری های استراتژیک در سطح ملی و توسعه راهکارهای بومی ارائه می کند همچنین، پژوهش بر اهمیت سرمایه گذاری در آموزش نیروی انسانی متخصص، توسعه زیرساخت های محاسباتی و تدوین قوانین و استانداردهای ملی برای پیاده سازی فناوری های هوشمند تاکید دارد در مجموع، این تحقیق نشان می دهد که بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی می تواند امنیت شبکه های رایانه ای را به سطحی پیشرفته، پایدار و پیش بینانه ارتقا دهد و کشور را در برابر تهدیدات سایبری مقاوم تر کند، به طوری که علاوه بر ابعاد فنی، تاثیرات اقتصادی، اجتماعی و امنیت ملی نیز در نظر گرفته شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهدی نورانی

مهندسی کامپیوتر، علوم و فناوری شبکه، دانشکده فنی و حرفه ای دارالفنون ، دانشگاه بجنورد

علی ایزدی

مهندسی کامپیوتر، علوم و فناوری شبکه، دانشکده فنی و حرفه ای دارالفنون ، دانشگاه بجنورد

نورانی، مهدی و ایزدی، علی،1404،بررسی نقش هوش مصنوعی در امنیت شبکه،بیست و هشتمین کنفرانس ملی علوم و مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات،بابل

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و هشتمین کنفرانس ملی علوم و مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات29 آبان 1404 · بابل