چالش های هوش مصنوعی در نظام حقوقی ایران

چکیده مقاله

موضوع هوش مصنوعی یکی از مهم ترین دستاوردهای نوین بوده که از دیدگاه حقوقی و فنی مورد مناقشه گسترده ای در نظام های حقوقی قرار دارد هوش مصنوعی با پیشرفتی متحیر کننده در حال استحصال توانایی هایی است که تا پیش از آن، منحصرا، به دست آدمی صورت می گرفت هوش مصنوعی آینده انسان را با تحولی بنیادین روبرو خواهد کرد و این تحولات بنیادین خطرات گسترده ای در همه زمینه ها به روی انسان می گشاید و این که این خطر موقعی باعث وحشت خواهد شد که هوش مصنوعی به ابر هوش ارتقا یافته و بدون دخالت انسان تصمیم گیری کرده و خودمختار عمل نماید چنین موضوعی فارغ از پیچیدگی های فنی مستلزم واکاوی همه جانبه نخبگان علوم انسانی برای پاسخ به چالش های نوظهور است یکی از چالش ها در حوزه حقوق مداقه در موضوع مسئولیت هوش مصنوعی است روش پژوهش توصیفی تحلیلی است پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سوال است که در صورت ایجاد آسیب با هوش مصنوعی، چه اشخاصی باید مسئول شناخته شوند؟ با تتبع در امور مشابه چنین استدلال می شود که مسئولیت کاربر هوش مصنوعی، مبتنی بر تقصیر است و مسئولیت سازنده نیز در قانون حمایت از مصرف کنندگان در هاله ای از ابهام قرار دارد مسئولیت مدنی ناشی از اعمال و عملکردهای هوش مصنوعی مبنی بر مسئولیت محض بوده که تحقق آن وابسته به اجزا عیب و تخطی سازنده، بر اساس رابطه سببیت میان آنهاست هرچند می توان شخص الکترونیکی به آن منتسب دانست همچنین در مسئولیت کیفری با توجه به این که هیچ یک از عناصر لازم برای مسئول بودن وجود ندارد عملا انتساب مسئولیت کیفری به هوش مصنوعی محرز نیست