بازاندیشی در برنامه ریزی درسی در عصر آموزش آنلاین و هوش مصنوعی: مرور نظام مند پژوهش های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶

چکیده مقاله

این مقاله با هدف بازاندیشی در برنامه ریزی درسی در عصر آموزش آنلاین و هوش مصنوعی، پژوهش های منتشرشده در فاصله سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ را از منظر روندهای مفهومی، تحولات فناورانه، تغییرات نقش معلم و یادگیرنده، الزامات ارزشیابی، ملاحظات اخلاقی و دلالت های سیاستی بررسی می کند مسئله اصلی آن است که برنامه درسی در بسیاری از نظام های آموزشی هنوز بر الگوهای پیشا دیجیتال استوار است، در حالی که محیط های یادگیری امروز با گسترش پلتفرم های آنلاین، تحلیل داده های یادگیری، سامانه های توصیه گر، ابزارهای هوش مصنوعی مولد و مدل های نوین تعامل آموزشی دگرگون شده اند مرور پژوهش ها نشان می دهد که از یک سو، آموزش آنلاین و هوش مصنوعی فرصت هایی همچون شخصی سازی یادگیری، بازخورد فوری، حمایت از یادگیرندگان در معرض افت، گسترش دسترسی و بهبود تصمیم گیری آموزشی را فراهم کرده اند و از سوی دیگر، چالش هایی چون سوگیری الگوریتمی، نابرابری دسترسی، تضعیف عاملیت یادگیرنده، ابهام در مالکیت فکری، تهدید تمامیت علمی و ضعف آمادگی حرفه ای معلمان را تشدید کرده اند یافته های این مرور نشان می دهد که بازاندیشی در برنامه ریزی درسی نباید صرفا به افزودن ابزارهای نوین به ساختارهای قدیمی محدود شود، بلکه مستلزم بازتعریف هدف های آموزشی، سازماندهی محتوا، روش های یاددهی یادگیری، سنجش عملکرد، نقش کنشگران آموزشی و نظام راهبری است بر این اساس، الگوی مطلوب برنامه درسی در عصر هوش مصنوعی، الگویی انعطاف پذیر، داده آگاه، اخلاق محور، یادگیرنده مدار و مبتنی بر همکاری انسان و ماشین است نتیجه نهایی آن است که آینده برنامه ریزی درسی نه در حذف معلم و نه در تسلیم کامل به فناوری، بلکه در طراحی هوشمندانه محیط های یادگیری قرار دارد که در آن قضاوت تربیتی، عدالت آموزشی و پرورش توانمندی های انسانی همچنان جایگاه محوری دارند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عبدالواحد جرنگ

رشته آموزش ابتدایی ، آموزگار

زهره بختیاری

دبیر رسمی آموزش و پرورش

سمیه ملکی ویدوجی

کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی معاون آموزشی

منا ساکی

رشته الهیات فقه و مبانی حقوق، دبیر

فریبا راشدی زهرا

دبیر رسمی آموزش و پرورش

هنگامه طاعتی پور

رشته ادبیات فارسی، دبیر

میترا مقامی

دبیر رسمی آموزش و پرورش

ابوذر تمتاجی

رشته حسابداری، هنرآموز

سوسن ناظری

دبیر رسمی آموزش و پرورش

میترا اختیاری نوغابی

دبیر رسمی آموزش و پرورش

ملکی ویدوجی، سمیه،1405،بازاندیشی در برنامه ریزی درسی در عصر آموزش آنلاین و هوش مصنوعی: مرور نظام مند پژوهش های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر