چگونه توانستم مشکل چاقی و ناهنجاری قامتی دانش آموزم را از طریق فعالیت ورزشی روزانه و اصلاح تغذیه برطرف کنم؟

چکیده مقاله

چاقی کودکان و ناهنجاری های قامتی از جمله مسائلی هستند که امروزه به یکی از نگرانی های مهم در حوزه سلامت دانش آموزان و آموزش و پرورش تبدیل شده اند سبک زندگی ماشینی، کاهش فعالیت بدنی، استفاده مفرط از وسایل دیجیتال، تغذیه ناسالم و نبود آگاهی کافی در خانواده ها از جمله دلایل اصلی شیوع فزاینده این مشکلات در بین کودکان و نوجوانان است این اختلالات نه تنها پیامدهای جسمی قابل توجهی دارند، بلکه می توانند منجر به مشکلات روحی روانی از جمله کاهش عزت نفس، انزواطلبی و بی انگیزگی تحصیلی نیز شوند در همین راستا، این اقدام پژوهی با هدف بررسی و کاهش مشکل چاقی و ناهنجاری قامتی در یکی از دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی، با نام مستعار «الف م»، طراحی و اجرا گردید این دانش آموز با چاقی مفرط، شاخص توده بدنی BMI بالاتر از حد استاندارد و علائم مشهود ناهنجاری قامتی از جمله پشت گرد، افتادگی شانه ها و گودی کمر مواجه بود به دلیل وزن بالا، وی در انجام فعالیت های ورزشی با مشکل روبه رو بود و اغلب در بازی ها و فعالیت های گروهی مشارکتی نداشت این شرایط موجب کاهش مشارکت کلاسی، ضعف اعتمادبه نفس و افت تحصیلی در وی شده بود با توجه به اهمیت موضوع، تصمیم گرفتم به عنوان معلم تربیت بدنی مدرسه، اقدام پژوهی ای مبتنی بر روش های علمی انجام داده و با تدوین و اجرای برنامه ای منسجم و چندجانبه، در جهت بهبود وضعیت جسمی، روانی و تغذیه ای این دانش آموز اقدام کنم رویکرد این پژوهش مبتنی بر «اقدام پژوهی مشارکتی» بود که در آن معلم به عنوان پژوهشگر، به صورت عملی در فرایند مداخله و ارزیابی تغییرات شرکت می کند در مرحله نخست، اطلاعات پایه از طریق ابزارهایی مانند اندازه گیری قد، وزن، شاخص توده بدنی، آزمون های قامتی، مشاهده مستقیم، مصاحبه با والدین و بررسی دفتر تغذیه دانش آموز جمع آوری گردید نتایج اولیه حاکی از چاقی مفرط و ناهنجاری های واضح در قامت دانش آموز بود در مرحله بعد، با همکاری مادر دانش آموز، برنامه ای ۸ هفته ای طراحی شد که شامل تمرینات اصلاحی روزانه، بازی های پرتحرک و برنامه تغذیه ای سالم بود تمرینات شامل حرکات کششی، تمرینات تقویتی عضلات مرکزی بدن core ، تمرینات اصلاحی کیفوز، پیاده روی، طناب زنی، لی لی و بازی های هدفمند گروهی بود همچنین آموزش هایی درباره تغذیه سالم، حذف تنقلات مضر، افزایش مصرف میوه و سبزیجات و مصرف آب کافی به دانش آموز و خانواده ارائه شد در طول اجرای برنامه، تغییرات به صورت منظم و مستمر ثبت گردید مشاهدات نشان داد که دانش آموز به تدریج دچار کاهش وزن شد، فرم ایستادن و راه رفتن او بهبود یافت، علاقه اش به ورزش افزایش پیدا کرد و در فعالیت های گروهی با انگیزه بیشتری شرکت نمود همچنین مصاحبه با والدین نشان داد که رفتارهای تغذیه ای در خانه نیز تغییر کرده و الگوی مصرف مواد غذایی سالم در خانواده تقویت شده است نتایج کمی این پژوهش حاکی از کاهش بیش از ۳ کیلوگرم از وزن بدن، بهبود شاخص توده بدنی، کاهش زاویه کیفوز و تراز شدن تدریجی شانه ها بود از نظر کیفی نیز، دانش آموز اعتمادبه نفس بیشتری پیدا کرده بود، از ظاهر خود رضایت داشت و ارتباط اجتماعی او با همکلاسی ها تقویت شده بود این اقدام پژوهی نشان داد که با یک مداخله مدرسه محور ساده اما منظم، می توان تاثیر چشمگیری بر کاهش چاقی و اصلاح ساختار قامتی کودکان داشت مهم تر از همه، نقش فعال معلم تربیت بدنی به عنوان تسهیل گر تغییر و مشارکت خانواده به عنوان بازوی پشتیبان خانه، در موفقیت این برنامه انکارناپذیر بود در پایان پیشنهاد می شود که چنین برنامه هایی به صورت ساختارمند در برنامه درسی مدارس ابتدایی گنجانده شوند، والدین از طریق جلسات آگاه سازی، به نقش خود در شکل گیری سبک زندگی سالم کودکان پی ببرند، و ارزیابی های سالانه سلامت قامتی و وزنی دانش آموزان در مدارس با جدیت دنبال شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

قاسم سوری

کارشناسی، معارف اسلامی، کارمند وابسته به آموزش و پرورش

مرضیه عربلو

دبیرتربیت بدنی شاغل در اداره آموزش و پرورش استان زنجان شهرستان ابهر

�ربلو، مرضیه،1405،چگونه توانستم مشکل چاقی و ناهنجاری قامتی دانش آموزم را از طریق فعالیت ورزشی روزانه و اصلاح تغذیه برطرف کنم؟،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر