آسیب های اجتماعی نوپدید و تغییر الگوهای شیوع در جامعه معاصر

چکیده مقاله

در دهه های اخیر، جامعه معاصر با طیفی از آسیب های اجتماعی نوپدید مواجه شده است که ماهیتی متفاوت از آسیب های کلاسیک داشته و در بستر تحولات سریع فناوری، تغییرات سبک زندگی، جهانی شدن، گسترش شبکه های اجتماعی مجازی و دگرگونی روابط قدرت و هویت شکل گرفته اند این آسیب ها، از اعتیادهای نوین رفتاری و دیجیتال، انزوای اجتماعی، فرسایش سرمایه اجتماعی و بحران هویت گرفته تا اشکال جدید بزهکاری، خشونت نمادین و نابرابری های پیچیده، الگوهای شیوع متفاوتی را نسبت به گذشته نشان می دهند برخلاف آسیب های سنتی که اغلب در گروه ها یا فضاهای اجتماعی مشخصی متمرکز بودند، آسیب های نوپدید مرزهای سنی، جنسیتی، طبقاتی و جغرافیایی را درنوردیده و با سرعتی بالا و دامنه ای گسترده گسترش می یابند این ویژگی، شناسایی، پیشگیری و مداخله در برابر آن ها را با چالش های نظری و عملی متعددی مواجه ساخته است تغییر الگوهای شیوع آسیب های اجتماعی نوپدید را می توان حاصل برهم کنش عوامل ساختاری، فرهنگی، اقتصادی و فناورانه دانست تضعیف نهادهای اجتماعی سنتی، دگرگونی کارکرد خانواده، فشارهای اقتصادی، ناامنی شغلی، گسترش فردگرایی و کاهش نظارت اجتماعی غیررسمی، زمینه را برای بروز و عادی سازی برخی رفتارهای آسیب زا فراهم کرده اند در این میان، رسانه های نوین و فضای مجازی نقشی دوگانه ایفا می کنند؛ از یک سو امکان آگاهی بخشی و توانمندسازی اجتماعی را افزایش داده و از سوی دیگر، با بازتولید الگوهای مصرف گرایانه، هویت های سیال و روابط سطحی، به تشدید برخی آسیب ها دامن می زنند تغییر در الگوی شیوع این آسیب ها، نشان دهنده گذار جامعه از اشکال آشکار و فیزیکی آسیب به اشکال پنهان، نرم و تدریجی است که پیامدهای عمیق تری بر سلامت روانی، انسجام اجتماعی و پایداری فرهنگی جامعه بر جای می گذارد در نهایت، مواجهه موثر با آسیب های اجتماعی نوپدید مستلزم بازاندیشی در رویکردهای سیاست گذاری اجتماعی، تقویت سرمایه اجتماعی، ارتقای سواد رسانه ای و اجتماعی، و طراحی مداخلات پیشگیرانه مبتنی بر واقعیت های جامعه معاصر است شناخت دقیق تغییر الگوهای شیوع این آسیب ها می تواند زمینه ساز تدوین راهبردهایی جامع و آینده نگر باشد که نه تنها به کنترل پیامدهای منفی، بلکه به افزایش تاب آوری اجتماعی و بهبود کیفیت زندگی در جامعه معاصر بینجامد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سعید حسنوند

کارشناسی ارشد رشته فرماندهی و ستاد

زینب پورهاجری

مدیر

اسعد حاجی زاده

دبیر فیزیک

فاروق مردانی

دبیر فیزیک

محسن کلانتری

مربی پرورشی

پورهاجری، زینب و حاجی زاده، اسعد و مردانی، فاروق و کلانتری، محسن،1404،آسیب های اجتماعی نوپدید و تغییر الگوهای شیوع در جامعه معاصر،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر