آموزش سواد داده به دانش آموزان

چکیده مقاله

در عصر انفجار اطلاعات و هوش مصنوعی، داده ها به عنوان یکی از ارزشمندترین دارایی های بشری شناخته می شوند و توانایی درک، تحلیل و استفاده از آن ها، دیگر یک مهارت تخصصی محدود به متخصصان فناوری نیست، بلکه به یک «سواد پایه» و ضرورتی حیاتی برای تمام شهروندان، به ویژه دانش آموزان، تبدیل شده است این مقاله با هدف بررسی ابعاد مختلف آموزش سواد داده در نظام آموزشی مدارس، به دنبال پاسخ به این پرسش کلیدی است که چگونه می توان دانش آموزان را برای زندگی در دنیایی که در آن الگوریتم ها بر سرنوشت آن ها تاثیر می گذارند، آماده کرد یافته ها نشان می دهد که سواد داده فراتر از توانایی کار با نرم افزارهاست؛ این سواد شامل توانایی پرسشگری صحیح از داده ها، درک مفاهیم آماری، تشخیص سوگیری های پنهان در الگوریتم ها، و رعایت اصول اخلاقی در مدیریت اطلاعات است بررسی ها حاکی از آن است که در حالی که کشورهایی مانند فنلاند و استرالیا آموزش سواد داده را در سنین پایین و به صورت تلفیقی با سایر دروس آغاز کرده اند، نظام آموزشی ایران هنوز با چالش های جدی در زمینه به روزرسانی سرفصل ها، کمبود معلمان متخصص و نبود زیرساخت های عملیاتی مواجه است بیان مسئله این پژوهش بر شکاف عمیق میان «تولید داده» توسط دانش آموزان از طریق استفاده از فضای مجازی و «درک داده» آن ها استوار است که منجر به آسیب پذیری در برابر اخبار جعلی، تصمیم گیری های نادرست و ناتوانی در حل مسائل پیچیده شده است اهمیت و ضرورت این پژوهش در آن است که بدون تربیت نسلی با سواد داده، کشورها در رقابت های جهانی آینده و در مواجهه با چالش های پیچیده ای مانند تغییرات اقلیمی، سلامت عمومی و اقتصاد دیجیتال، بازنده خواهند بود روش پژوهش در این مقاله، ترکیبی از مطالعات کتابخانه ای عمیق و تحلیل محتوای اسناد بالادستی آموزشی است نتایج نهایی نشان می دهد که برای موفقیت در این مسیر، نیاز به بازنگری اساسی در آموزش های ضمن خدمت معلمان، تجهیز مدارس به ابزارهای تحلیل داده ساده و بصری، و تغییر نگرش از «حافظه محوری» به «تفکر داده محور» وجود دارد پیشنهادات پژوهش شامل تدوین سرفصل های مستقل یا تلفیقی، ایجاد آزمایشگاه های داده در مدارس، و همکاری با صنعت برای ارائه پروژه های واقعی است در نهایت، نتیجه گیری این است که آموزش سواد داده، کلید طلایی برای توانمندسازی نسل آینده، تقویت دموکراسی اطلاعاتی و تضمین آینده ای پایدار برای جامعه است و تاخیر در این امر، هزینه های سنگینی را به اقتصاد و فرهنگ کشور تحمیل خواهد کرد کلمات کلیدیی سواد داده Data Literacy ، آموزش دانش آموزان، تفکر داده محور، مهارت های قرن ۲۱، اخبار جعلی، تحلیل داده های آموزشی، سرفصل های درسی، هوش مصنوعی در آموزش، تصمیم گیری مبتنی بر شواهد، نظام آموزشی ایران

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فیروزه آخوندی

دکترای زبانشناسی

معصومه حاجیان

کارشناسی ارشد علوم تربیتی دانشگاه آزاد تهران

آیدا رفیعی

کارشناسی آموزش ابتدایی

مرضیه موسوی بهبهانی

کارشناسی دبیری شیمی دانشگاه چمران اهواز

آلاله اکبری

کارشناسی آموزش ابتدایی

فاطمه خسروی

کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی دانشگاه آزاد آزادشهر

سمانه اولادغفاری

کارشناسی آموزش ابتدایی

هاجر خسروی

کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی دانشگاه ساری

�اجیان، معصومه و موسوی بهبهانی، مرضیه و خسروی، فاطمه و خسروی، هاجر،1404،آموزش سواد داده به دانش آموزان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر