چکیده مقاله
هدف مگس میوه مدیترانه ای Ceratitis capitata Wiedmann از آفات چند خوار و خسارتزای باغات است این حشره از خانواده تفریتیده و یکی از آفات تهدید کننده مرکبات در دنیا می باشد گسترش این آفت در سطح جهان و کشور، لزوم بازنگری در کنترل شیمیایی این آفت را به منظور کاهش خطرات استفاده از این مواد در سلامت انسان بیش از پیش نشان داده است، به همین دلیل این مطالعه با ارزیابی تاثیر دورکنندگی و کاهش آلودگی ترکیبات کاملا گیاهی زداروس بر پایه میخک نیکووار و بر پایه گیاه توتون این یک باغ نارنگی میاگاوا بازه زمانی تابستان۔ پاییز سال ۱۴۰۳ در شهرستان ساری انجام شد در این پژوهش از محلولپاشی با زداروس ۸۱ به همراه تیمار ترکیبی زداروس مطالعه %۱۰ شد در و نیکووار ۰/۵% در مدت در هفته و در سه بلوک انجام بر اساس نتایج بدست آمده، میانگین درصد خسارت در تیمار های زداروس و زداروس نیکووار •/۹ •/V و ۲/۲۱ و شاهد به ترتیب برابر با می باشد این بدان معناست که استفاده از هر Jump قبولی در کند ان فیتحد واژگان کلیدی: مگس میوه مدیترانه ای، کنترل، دانشگاه اسلامی واحد دامغان آفت دا مامان دانشکده کشاورزی، آب، غذا و فراسودمندها» گیاهی مقدمه مرکبات، ترکیب مگس میوه مدیترانه مخرب در به سر تا شمار می آید آفریقا بوده و به Ceratitis Capitata W Diptera: Tephritidae ۵ می در آفت های سر جهان خصوصا کشور های حوزه دریای مدیترانه مبد این گونه از مناطق پایین تر از صحرای یک گونه ناشناخته مستقر ایالات متحده مطرح بوده است این حشره آفتی پلی فاژ چند میزبانه است که به بیش از ۲۶۰ گونه گیاهی، از انواع میوه مرکبات، میوه هسته دار، صیفی و سبزیجات حمله کند که از مهم ترین آفات درختان مرکبات به شمار می رود از عوامل مهمی که در پراکنش این آفت موثر است می توان به توانایی این آفت در سازش با شرایط آب و هوایی مختلف خصوصا تحمل شرایط آب و هوایی سرد همچنین دامنه میزبانی وسیع این آفت اشاره کرد حشره بالغ با تخم گذاری زیر پوست میوه و لارو ها با تغذیه از گوشت میوه خسارت قابل توجهی را به باغات وارد می دماوندیان، ۳۶۰ در اثر تغذیه لارو ها، معمولا یک نوع لهیدگی و میوه آلوده دیده می شود اسماعیلی ۱۳۹۹، ص تغییر رنگ مخصوص همکاران، ۱۳۸۱ در کنند و و در ایران، مگس میوه مدیترانه ای از طریق واردات گسترده میوه ها است از کشور های آلوده وارد کشور گردید این آفت به سرعت در در و ای برخی استان ها مانند آذربایجان، اصفهان، یزد، خراسان جنوبی، کرمانشاه، تهران، گیلان، گلستان و هچنین مناطق شرقی مرکزی مازندران که دارای شرایط آب و هوایی شبه مدیترانه و محل اصلی تولید انواع نارنگی است، گسترش یافت این حشره در مناطق گرمسیری به صورت مراحل مختلف رشدی و در شرایط آب و هوایی معتدله و سردسیر به صورت در خاک زمستان گذرانی می کند طبق بررسی های سبزواری Pashakolaei, ۲۰۲۱ شفیره ۱ ای اول Quayle, ۱۹۳۸; Bodenheimer, ۱۹۵۱ ، ۱۳۷۰ مدیترانه و جعفری مگس میوه در شرق مازندران سه نسل داشته و اولین حشرات بالغ نسل آفت در اواسط مرداد آفت از ماه ظاهر می شوند نسل دوم و اسط شهریور روی میزبان هایی چون هلو، گلابی و انجیر فعالیت رسیدن میوه Jump های خرمالو و نارنگی در منطقه ظا و دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان دانشکده کشاوری آب غذا و فر اسود مندها به طوری که ظهور افراد بالغ در طبیعت به صورت تدریجی بوده تداخل نسل روی میزبان های مختلف کاملا مشهود شود مانند پدیده معایب است می برای کنترل این آفت عمدتا از روش کنترل شیمیایی استفاده از جمله اقدامات شیمیایی استفاده از حشره کش های ارگانوفسفات مانند مالاتیون به صورت طعمه پاشی به همراه پروتئین هیدرولیزات می باشد با این حال این روش اثرات منفی آلودگی محیط زیست، تاثیر سوء بر دشمنان طبیعی و بروز مقاومت را نیز به همراه دارد بنابر این با توجه به کنترل شیمیایی، استفاده از روش های جایگزین سازگاری بهتری با محیط داشته باشند از جمله کنترل بیولوژیک حفاظتی، ضروری به نظر می رسد دماوندیان، ۱۳۹۹، ص ۳۶۵ یک روش جایگزین دیگر برای حشره کش های شیمیایی استفاده از آفتکش های گیاهی است که عملکرد انتخابی در برابر آفات هدف ها اکوسیستم را تضمین کرده Enyiukwu et al , ۲۰۱۴ بر به و ماندگاری کمتری در که دارند و زداروس یک حشره کش و همچنین کنه کش طبیعی ابتکاری مبتنی بر اسانس میخک است که از گیاه Eugenia caryophillata استخراج می شود با یک فناوری ثبت اختراع حاوی یک حامل طبیعی بر اساس کربنات هیدروکسی آپاتیت فرموله شده است این ترکیب اثربخشی بالایی را روی طیف وسیعی از حشرات نشان داده است، و در کمال تعجب، عنوان یک اثر جانبی، خاصیت قارچکشی نیز دارد این محصول در برابر تریپس، شته، سفیدبالک، کنه تار تن قرمز و مگس میوه است و اثر کوبنده ندارد و باید به صورت پیشگیرانه شود، از طریق تماسی عمل می کند و دارای حرکت ترانس لامینار زداروس هیچ خاصیت گیاهسوزی از خود نشان نداده همچنین بر روی حشرات مفید، فاقد تاثیر سوء پتانسیل حشره کشی اسانس میخک و ترکیبات آن بر Cacopsylla chinensis Hemiptera: Psyllidae در یک آزمایش مزرعه اسانس میخک باعث کاهش قابل توجه جمعیت آفت گردید و بر آن اسانس میخک و ترکیبات آن به عنوان یک منبع حشره کش طبیعی نیکووار یک محلول کنه کش فعال استفاده است international, ۲۰۲۲ روی بالقوه Tian et al , ۲۰۱۵ عصاره می باشد و Xeda ای، اساس گیاه توتون است و توسط مرکز و آموزش تیرتاش وابسته به شرکت دخانیات تولید می است که یعی تحقیقات شود محسوب می شود حاوی است گیاهی ترکیبات شیمیایی موجود لذا این محصول حاصل پیرولیز پسمانده های توتون و و هیچ گونه مواد شیمیایی آن بکار نرفته در در عصاره توتون و تنباکو کاملا است به ویژه
کلیدواژهها
نویسندگان
امیرحسین اکبری
دانشجوی ارشد حشره شناسی، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
بهنام امیری
دانشیار، گروه گیاهپزشکی دانشکده علوم زراعی، علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
زکیه احمدی
کارشناسی ارشد حشره شناسی، گروه گیاهپزشکی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
سید افشین سجادی
کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی، گروه گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش، گلوگاه
شیوه ارجاع
�کبری، امیرحسین و امیری، بهنام و احمدی، زکیه و سجادی، سید افشین،1404،بررسی اثر دو ترکیب طبیعی زداروس و نیکووار بر کاهش آلودگی مگس میوه مدیترانه ای (Ceratits capitata)،اولین همایش ملی گیاهان دارویی، استراتژیک و صنایع تبدیلی با رویکرد جهش تولید،دامغان
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش ملی گیاهان دارویی، استراتژیک و صنایع تبدیلی با رویکرد جهش تولید23 مهر 1404 · دامغان