اخلاق و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در مطالعات علوم اسلامی و انسانی

چکیده مقاله

با پیشرفت شتابان هوش مصنوعی و گسترش کاربردهای آن در حوزه های گوناگون، علوم اسلامی و انسانی نیز از این تحول فناورانه تاثیر پذیرفته اند بهره گیری از فناوری های هوشمند در پردازش متون دینی، تحلیل مفاهیم اسلامی و استنتاج احکام شرعی، فرصت های بی سابقه ای را برای پژوهشگران فراهم کرده است با این حال، به کارگیری این فناوری ها با چالش های اخلاقی متعددی همراه است که نیازمند بررسی های عمیق و ارائه راهکارهای مناسب می باشد پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی، به واکاوی چالش های اخلاقی ناشی از استفاده هوش مصنوعی در مطالعات علوم اسلامی و انسانی می پردازد از جمله مسائل مورد بررسی می توان به سوگیری الگوریتمی، تحریف مفاهیم دینی، مسئولیت پذیری در تصمیمات مبتنی بر هوش مصنوعی، تهدیدهای مرتبط با حریم خصوصی و امنیت داده ها و تاثیرات فرهنگی و اجتماعی اشاره کرد روش تحقیق این مطالعه مبتنی بر تحلیل کیفی داده ها و بهره گیری از منابع کتابخانه ای است که ابعاد مختلف این چالش ها را مورد ارزیابی قرار می دهد یافته های پژوهش نشان می دهد که استفاده از هوش مصنوعی در مطالعات اسلامی، بدون توجه به اصول اخلاقی، می تواند منجر به تحریف متون، تفسیر نادرست آموزه های دینی و تضعیف هویت فرهنگی شود همچنین مشخص شد که برای کاهش این مخاطرات، تدوین چارچوب های اخلاقی و نظارتی دقیق، طراحی مدل های شفاف و قابل کنترل هوش مصنوعی و تلفیق دانش انسانی با فناوری های هوشمند ضروری است نوآوری این پژوهش در ارائه مدلی جامع برای نظارت و مدیریت اخلاقی هوش مصنوعی در علوم اسلامی و انسانی نهفته است؛ مدلی که می تواند به عنوان مبنایی برای تحقیقات آینده و سیاست گذاری های مرتبط مورد بهره برداری قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

رضا ملازاده یامچی

ملازاده یامچی، رضا،1404،اخلاق و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در مطالعات علوم اسلامی و انسانی،اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال،قم

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال17 مهر 1404 · قم