تحلیل فقهی قراردادهای الکترونیکی و سنجش آن با مبانی شریعت اسلامی

چکیده مقاله

معاملات الکترونیکی به عنوان یکی از جلوه های نوین در عرصه روابط اقتصادی و اجتماعی معاصر، تحولات چشم گیری را به همراه داشته اند این نوع از تعاملات که به کمک فناوری هایی چون اینترنت صورت می گیرند، فرصت ها و چالش های گوناگونی را پیش روی نظام حقوقی و فقهی قرار داده اند از دیدگاه فقه امامیه، ارزیابی مشروعیت و صحت این معاملات نیازمند بررسی دقیق اصول شرعی است مباحثی نظیر تحقق ایجاب و قبول در بستر مجازی، مفهوم مالکیت دیجیتال و مشروعیت کاربرد ارزهای رمزنگاری شده از جمله موضوعات مطرح در این حوزه اند در این راستا، ابتدا مفاهیم پایه ای همچون تعریف معاملات الکترونیکی و مبانی کلی فقه معاملات تبیین خواهد شد سپس به بررسی اصول فقهی مرتبط با فضای دیجیتال نظیر تحقق اراده طرفین، مالیت داشتن موضوع معامله و رعایت شرایط عمومی عقد پرداخته می شود در ادامه، چالش هایی همچون ابهام غرر و ملاحظات حقوقی مرتبط با رمز ارزها تحلیل شده و راهکارهایی نظیر شفاف سازی اطلاعات و بهره گیری از اجتهاد متناسب با زمان پیشنهاد می گردد بررسی ها نشان می دهد که با لحاظ شرایط صحت معامله و تطبیق اصول فقهی با اقتضائات دنیای معاصر، می توان بسیاری از دغدغه های شرعی در زمینه معاملات الکترونیکی را رفع نمود در نهایت، کاربرد اجتهاد پویا و تنظیم قواعد فقهی متناسب با فضای نوین دیجیتال، نقش شایانی در رفع چالش های موجود خواهد داشت

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مصطفی گلیج

مقاله تحلیل فقهی قراردادهای الکترونیکی و سنجش آن با مبانی شریعت اسلامی

گلیج، مصطفی،1404،تحلیل فقهی قراردادهای الکترونیکی و سنجش آن با مبانی شریعت اسلامی،اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال،قم

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش علوم اسلامی و انسانی دیجیتال17 مهر 1404 · قم